İnsan Hakları İhlallerinin Önlenmesinde Pilot Kararların Usuli Açıdan Etkililiği

Özet

nsan hakları ihlallerinin önlenmesinde pilot karar usulünün etkililiği çalışmanın esasını oluşturmaktadır. Üç bölümden meydana gelen çalışmanın ilk bölümünde pilot karar usulünün ortaya çıkışı, unsurları ve amaçları üzerinde durulmuştur. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihat gelişimi ve içtüzüğe getirilen düzenleme temel alınarak usulün kapsamı belirlenmiştir. İkinci bölümde öncelikle başvurucuların adalete erişim hakkı değerlendirilmiştir. Pilot karar usulünün etkililiği azalmadan adalete erişim hakkının sağlanıp sağlanamayacağı tartışılmıştır. Sonrasında ise usulün başarıya ulaşmasında önemli rol oynayan Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi, Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi ve taraf devletlerin işlevi irdelenmiştir. Usulün etkili olmasını sağlamak adına Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Bakanlar Komitesinin sahip olduğu enstrümanların yeterliliği değerlendirilmiştir. Pilot karar uyarınca gerekli tedbirlerin alınmasını ve uygulanmasını sağlayacak olan devletlerin tutumu, çeşitli ihtimallere göre ele alınmıştır. İlk iki bölümde Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihatları temel alındıysa da son bölümde Anayasa Mahkemesi uygulamasına değinilmiştir. Ulusal hukuktaki düzenleme ve Anayasa Mahkemesi uygulaması esas alınarak pilot karar usulünün etkililiği değerlendirilmiştir.