KAZAK KAHRAMANLIK DESTANLARINDA KAHRAMAN, KADIN VE AT MOTİFİ

Özet

Her halkın edebiyatı içinde kahramanlık destanının rolü büyüktür. Kahramanlık destanının, babadan oğula, aileden aileye, nesilden nesile değişmeden, unutulmadan gelmesinin sırrı, eşsiz edebi kuruluşu içinde hayalin ve tasvirin muhtelif örneklerini sığdırabilmesindedir. Destanlarda kahramanlığın, vatanseverliğin, belli bir amaç yolunda canını feda edip savaşmanın, namuslu olmanın nice örneklerini taşıyan kahramanlarla karşılaşılır. Kahramanlık eposunun esas kahramanı olağanüstü güç sahibidir. Kahramanlık destanlarının en önemli unsurlarından biri de, ilin koruyucusu kahramanın en yakın dostu ve yarinin çok güzel, akıllı, vefalı tipinde tasvir edilmesidir. Asırlar boyunca göçebe hayat sürmüş Kazak halkı için atın rolü büyüktür. Bu yüzden at, halk şuurunda silinmez bir yer almıştır. Halk, her zaman kendisini dış düşmanlardan koruyacak, kendisine sığınak olacak kahramanların olmasını ister; bu kahramanlara daima destek olan atının ve akılcı dostu ve sevgilisinin de olmasını ister. Bu makalede, Alpamış Batır ve Er Targın destanlarında kahraman, kadın ve at motifleri üzerine bir deneme yapılmıştır.

Abstract

The heroic epic plays great role in the literature of every nation. The secret of preserving heroic epics, their transmission from father to son, from generation to generation without change, lies in the unique literary structure, which reveals examples of various imaginations and images. These epics show courage, patriotism, batyrs who fight for honor and dignity on the way to a certain goal. The main character of the heroic epic has a special power. The most striking structural feature of the heroic epic is the depiction of the horse as the closest friend, as well as the presence of a faithful, beautiful, intelligent companion. For the Kazakh people, who have lived a nomadic life for centuries, the horse is of great importance. The popular audience wanted the batyrs to constantly protect them from external enemies, as well as to have a loyal friend and faithful companion. This article describes the features of images of Batyr, his betrothed and the horse in the epics “Alpamys Batyr” and “Er Targyn”.

Anahtar kelimeler: Alpamış Batır, Er Targın, Destan, Kahraman, Kadın, At, Motif