THE NATURE OF THE NARRATION OF HADITHS: EVALUATIONS ON THE RATE OF NARRATION BY THE VERBALLY AND GENERAL MEANING

HADÎSLERİN RİVÂYETİNİN MAHİYETİ: LAFZEN VE MÂNEN RİVÂYETLERİN ORANI İLE İLGİLİ DEĞERLENDİRMELER

Abstract

While the Prophet was alive, hadiths were written by some companions. This writing activity increased gradually after his death. At the end of the Hijri first century, the passage of the hadiths began with the appointment of the state itself, and towards the middle of the second century there was almost no hadith that had not been written. In this process, the narrative by verbally of the Prophet’s hadiths is revealed. The narration of verbally is called the word of the unchanged expression of the Prophet; synonyms are put in such a way that the meaning is not spoiled and the narration is called by general meaning. It is difficult to be narrated by preserving the same words heard from the Prophet, and it depends on memory power. For this reason, the Prophet himself allowed permission to use the name. However, in the early periods, especially the companions and some of the followers did not welcome by general meaning and the report because of the importance and sensitivity of the narration of the hadith, and they brought forward the verbally narration. Nowadays, some people reach the result that almost all of the hadiths are narrated by general meaning of the great information in classical methodical sources. Acting from this result, they claim that the hadith texts belong to the narrators rather than to the Prophet, that they are changed, even changed. In reality this is not the case. Because the hadith narration rules tried to preserve the hadith of the Prophet according to the original. In this study, it is seen that the verbally narration is not as low as it is suggested; it will be revealed that the narration of general meaning is also under certain conditions and controlled.

Özet

Hadislerin yazılarak kayda geçirilmesi nadir de olsa Hz. Peygamber hayatta iken bazı sahâbîler tarafından yapılmıştır. Bu yazma faaliyeti O’nun vefatından sonra giderek artmış, hicri I. asrın sonunda tedavülde olan hadislerin yazıya geçirilmesi bizzat devletin görevlendirmesiyle yapılmaya başlanmış, ikinci asrın ortalarına doğru ise neredeyse yazıya geçirilmemiş hadis kalmamıştır. Bu süreç içerisinde Hz. Peygamber’in hadislerinin olduğu gibi (lafzî) rivâyeti/nakli konusu gündeme gelmiştir. Hz. Peygamber’in ifadelerinin değiştirilmeden kelimesi kelimesine aynı şekilde nakline lafzen; manayı bozmayacak şekilde başka kelimelerle nakline ise mânen rivâyet denilmektedir. Hz. Peygamber’den işitilen sözcüklerin olduğu gibi korunarak rivâyet edilmesi zordur ve hâfıza gücüne bağlıdır. Bu sebeple mânayla rivâyete umumiyetle cevâz verilmiştir. Bununla birlikte ilk dönemlerde özellikle sahabe ve tâbiûndan bazı kişiler hadis rivâyetinin önemi ve hassaslığı dolayısıyla mâna ile rivâyeti hoş karşılamamış ve lafzî rivâyeti ön plana çıkarmışlardır. Günümüzde bazı kimseler klasik usûl kaynaklarındaki muhtasar bilgilerden hareketle hadislerin genelinin mâna ile rivâyet edildiği sonucuna ulaşmaktadır. Bu sonuçtan hareketle de hadis metinlerinin Hz. Peygamber’e ait olmayıp, râvîlere ait olduğunu, değiştiğini hatta bozulduğunu iddia etmektedirler. Gerçekte durum böyle değildir. Çünkü hadis rivâyet usûl ve kâideleri Hz. Peygamber’in hadislerinin aslına uygun olarak muhafaza edilmesine çalışmıştır. Bu çalışmada lafzen rivâyetin ileri sürüldüğü kadar az olmadığı; mâna ile rivâyetin de belli şartlar altında ve kontrollü bir şekilde olduğu ortaya konulmaya çalışılacaktır.