Dergiler / A. Âsaui atyndaġy Halyk̦aralyk̦ k̦azak̦-tùrìk universitetìnìn̦ habaršysy / 2022 / Sayı: 124
WHO YAŞAM KALİTESİ ÖLÇEĞİ KISA FORMUNUN (WHOQOL-BREF) ÜNİVERSİTE ÖĞRENCİLERİNE KAZAKÇA GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI
- Sayı
- 2022 · Sayı: 124
- Sayfa
- 256–265
- DOI
- —
Özet
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yaşam kalitesini; bireylerin yaşamdaki konumlarını yaşadıkları kültür ve değer sistemleri bağlamında, hedefleri, beklentileri, standartları ve ilgileri ile bağlantılı olarak algılaması olarak tanımlamaktadır. Araştırmaların çoğunda yaşam kalitesi; mutluluk, doyum, uyum olarak tanımlanmıştır ve yaşam kalitesi kavramı; yaşam doyumu, yaşam memnuniyeti ve mutluluk ile eş anlamlı olarak kullanılmıştır. Bu araştırmanın amacı WHO Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formunun (WHOQOL-Bref) Kazakça versiyonunun geçerliliği ve güvenilirliğini sınamaktır. Bu amaç doğrultusunda çalışmaya 208’i erkek (%40.9), 301’i kadın (%59.1) olmak üzere toplam 509 öğrenci gönüllü olarak katılmıştır. Ölçek 27 madde ve 5 alt boyuttan (Genel Sağlık, Fiziksel Sağlık, Psikolojik Sağlık, Sosyal İlişkiler, Çevre) oluşmaktadır. Verilerin analizinde envanterin yapı geçerliliğine ilişkin olarak Doğrulayıcı Faktör Analizi iç tutarlılığın belirlenmesi için ise, Cronbach Alfa güvenilirlik analizi kullanılmıştır. Doğrulayıcı faktör analiz sonuçlarında, uyum iyiliği indeks değerleri, x2/sd(x2=936.08, sd=289)=3.23, GFI=0.88, CFI=0.86, NFI=0.80, RMSEA=0.66, SRMR=0.52, RMR=0.47, olarak belirlenmiştir. Envanterin iç tutarlılık kat sayılarının ise, 0.60 ile 0.90 arasında değiştiği belirlenmiştir. Sonuç olarak, ‘WHO yaşam kalitesi ölçeği kısa formunun (WHOQOL-Bref)’ üniversite öğrencileri için Kazakça versiyonunun geçerli ve güvenilir bir ölçüm aracı olduğu söylenebilir.
Abstract
The World Health Organization defines quality of life as people's perception of their position in life in the context of their cultural, value system in relation to their goals, expectations, standards and interests (World Health Organization, 1997). In many studies, quality of life has been defined as happiness, contentment, and stability, and the concept of quality of life has been used as a synonym for life satisfaction, content of life, and happiness. Nevertheless, life satisfaction, which is one of the most important determinants of quality of life, is individualistic in nature. The aim of the current study is to verify the validity and reliability of the WHO short form of quality of life (WHOQOL – Bref) in the Kazakh language. In this context, a total of 509 students, 208 men (40.9%) and 301 women (59.1) volunteered for the study. The scale consisted of 27 items and 5 smaller criteria (general health, physical health, psychological health, social relationships, and the environment). In the analysis of the study, a confirmatory factor analysis was used regarding the structural suitability of the inventory, and Cronbach Alpha reliability analysis was used to determine internal compliance. In conclusion, we can say that the «WHO brief form of quality of life (WHOQOL-Bref) in Kazakh» is a valid and reliable assessment tool.