Vitamin, Mineral Eksikliğine Yaklaşım İlkeleri

Özet

Vitamin ve mineraller, bir canlının temel metabolizması, büyüme ve gelişmesi için gereklielzem maddelerdir. Protein, yağ ve karbonhidratların metabolizması için önemlidirler.Vitamin ve minerallerden özellikle yağda eriyenlerin fazla verilmesi ile sorunlar oluştuğuifade edilmiş ise de, yaşamda temel olan yeterli ve dengeli olarak alınmasıdır. Sudaeriyenlerin fazlasının zararlı olmadığı belirtilse bile, fazla almanın da bir bilimsel temeli,olguya göre bir gerekçesi olmalıdır.Birçok bilim dışı, algılara dayalı olarak yayınların olduğu ve bilimsel dayanaktan yoksun,sadece varsayımlara göre öneriler ve yaklaşımlar yapıldığı göz önüne alındığına bu yazı ilebir ilkeleşme boyutunun, konunun bilimsel temellerinin vurgulanması amaçlanmıştır.Her ilaç toksiktir, bunu medikal kullanılabilir yapan hekimlerin ilacı, farmakodinamik,farmakokinetik ve farmasitik özellikleri ile uygulamalarıdır. Aynı şekilde, şeker, tuz ve suda bireye özgü kullanılmaz ise dengesiz ve aşırı olur ise zararlı olacaklardır. Bilim bunlarınyeterli ve dengeli şekilde getirilmesidir, yoksa genel kavram olarak ele alınması olarakyorumlanmaz.Her canlının gereksinimleri temelinde yaklaşımlar farklılık göstermektedir.a) Tedavi amaçlı olarak yüksek dozun verilmesi. Hekimlerin reçetesi ile verilmesiningerektiği ve gıda katkısı olarak değil, ilaç şeklinde preparatların tedavi olarakverilmesi açık ve nettir. Burada bu eksikliğin neden olduğu da ayrıca sorgulanmalıdır.b) Destek yaklaşımları. Gereksinimlerin artması, örneğin bazı şartlarda oluşması ilegebelik ve emzirmede gerekenler mutlaka verilmelidir. Bunların da bilimsel birdayanak ve gerekçeleri vardır, algılara göre gebe iki canlıdır gibi yaklaşımöngörülmemelidir.c) Günlük mutlaka alınması gereken miktar. Bunların yiyeceklerle alınması genel olarakifade edilse de, zamanımızda besin hazırlama sırasında oluşan kayıpların giderilmesiiçin, destek vitamin ve mineral katkılarının, özellikle bebek, çocuk ve gebe gibi özeldurumlarda besinlerde olmasına özen gösterilmelidir. Özel yaklaşım yapılmayan besinhazırlamalar sırasındaki işlemler ile vitamin ve mineral kayıpları nedeniyle yetersizboyutta olacağı belirgindir.d) Yemek hazırlama işlemleri sırasında kayıplar veya biyolojik kullanılmamadurumları belirtilmelidir. İnek sütünde daha yüksek kalsiyum vardır ama annesütündeki daha etkin emilir ve faydalıdır gibi. Ispanaktaki demirden yararlanamayızgibi hususlar bize kapsadığı kavramı değil, faydalanılan boyutun önemini gündemegetirmektedir.Bu konuda hekim ve hemşire temelinde hastaya yönelik ötesinde, beslenme konusundauzmanlık eğitimi alan diyetisyenler olduğu, bireylere onların önerileri dikkatlerdenkaçmamalıdır.Outline