Sheikh Muhyedin Heni: An Important Representative of Food Theme in Kurdish Literary

Şêx Muhyedînê Hênî: Di Edebiyata Kurdî de Nûnerekî Girîng ê Temaya Xwarinê

Abstract

Sheikh Muhyedin Heni (about 1897) is one ofthe most prominent poet of the period of afterprincipality. His literary background, like mostpoets of that period, is based on Khalidy branchof Nakhsibendi sect. Because his father was a sheikh of the branch of Khalidyin Hênî. Sheikh Muhyeddin, whose pen names are Sa’i and Heqi, wroteclassical poem on the road of Melayi Ciziri, he also wrote an independentpoem on foods. On that period, a movement of writing poems contents ofwhich were foods was emerged in Hênî and Aqtepe. As far as known, SheikhMuhyeddin Heni is the sole classical poem who write an independentliterary artifact on that issue. Because of the fact that the secular contentare limited in the classical Kurdish poem, this work of Sheikh have a specialplace. That work which contains 20 group and 130 sort of foods, in a literaryway presents the Kurdish kitchen of the period of the writer, their recipiesand menus. In this aspect, that work can be seen as a futuristic work.

Özet

Şêx Muhyedînê Hênî (k.d.derdora 1897an) yek ji girîngtirîn helbestvanê klasîkê serdema piştî mîrektiyan e. Paşxana wî ya edebî, wekî piraniya helbestvanênwê serdemê Xalidîtiya Neqşebendî ye. Lewra bavê wî bi xwe postnişînê şaxaXalidiyan a Hênê bû. Şêx Muhyedîn ku mexlesên wî Sa’î û Heqî ne, hem lipey şopa Melayê Cizîrî helbestên klasîk nivîsîne, hem jî di mijara xwarinê demenzûmeyeke serbixwe nivîsiye. Di wê serdemê de li Hênê û Aqtepeyê dinivîsîna helbestên bi temaya xwarinê de bizaveke edebî derketiye meydanê. Biqasî ku tê dîtin, di tarîxa edebiyata Kurdi de yegane helbestvanê klasîk ê ku divî warî de berhemeke serbixwe nivîsiye Şêx Muhyedîn e. Ji ber ku di edebiyataKurdî ya klasîk de di mijarên ladînî-beşerî de berhemên serbixwe kêm in, evberhema nivîskar girîngiyeke taybet bi dest dixe. Berhema ku bi qasî 20 kom û130 cureyên xwarinê di xwe de dihewîne, bi şêwazeke edebî xwarinên Kurdanên serdema nivîskar, pênaseyên wan û menûya ser sifreyê radixe ber çavan.Berhem ji vî aliyî ve wekî berhemeke pêşserdemî dikare bê hesibandin.