KLASİK TÜRK ŞİİRİNDE “AĞZI MÜHÜRLÜ” DEYİMİ ÜZERİNE

Özet

Deyimler, gerçek anlamından az çok ayrı, kendine özgü bir anlam taşıyan kalıplaşmış söz öbekleridir. Dil malzemesi olmalarının yanı sıra toplum yaşayışını ve kültürünü de yansıtırlar. Geçmişte edebi metinlerde kullanılan deyimlerin bir kısmı çeşitli nedenlerle bugün kullanımdan düşmüştür. Bu makalenin konusu olan “ağzı mühürlü” deyimi sözlüklerde yer almaz. Deyim sözlüklerinde “ağzını mühürlemek” şekliyle geçen deyime “konuşmamak, susmak” anlamları verilmiştir. Yapılan taramalarda “Ağzı mühürlü” deyimine ilk defa on yedinci yüz yıl şairlerinin şiirlerinde rastlanmıştır. Deyimin sözlüklerde verilen “konuşmamak, susmak” anlamı bazı beyitlerde bağlama uygun olmadığı görülmüştür. Bu makalede “ağzı mühürlü” deyimi, örnek beyitlerdeki bağlam doğrultusunda anlamlandırılmaya çalışılacaktır.