Journals / İş ve Hayat / 2017 / Cilt: 3 - Sayı: 6

THE FIRST REGULATION ABOUT LABOUR RELATIONS: DILAVER PASHA REGULATIONS AND ITS EFFECTS ON LABOUR RELATIONS

ÇALIŞMA İLİŞKİLERİNE YÖNELİK İLK DÜZENLEME: DİLAVER PAŞA NİZAMNAMESİ VE ÇALIŞMA HAYATINA ETKİLERİ

Pages
155–178
DOI
—

Abstract

The first regulation about working life in Ottoman Empire is Dilaver Paşa Regulations started to be implemented in 1867. The real name of the regulation which is known as Dilaver Paşa Regulations is “The Regulations of Ereğli Maden-i Humayun Administration”. The reason why Dilaver Paşa Regulations emerged is to provide coal mineral production become as an economic value by bringing compulsory labour due to the fact that there were low payment and hard working conditions in coal mineral production. When the studies about Dilaver Paşa Regulations were investigated, it was observed that the studies investigated the effects of the Regulations on economics, production and productivity, but there was a gap on the subject about working life regulations. However, Dilaver Paşa Regulations have an important position in labour relations history as it is the first regulation on working life. This regulation involves several regulations about working life such as restricting daily working hours to 10 hours beside negative rules such as compulsory labour, determining the work and rest durations, constructing the harbouring places by employer, determining the priority of unpaid wages on the other dues, the advance notice obligation of the employer to prevent the collective falling out of work in case the shutdown of the employer, treatment of the employees even if their illnesses are out of importance, allowing the employess to go their home in case their illnesses are important, and alternate working rules. The literature review shows that the provisions on compulsory labour were implemented with hard sanctions in practice, and the provisions on working life cannot find sufficient supervision and implementation areas

Özet

Osmanlı Devletinde çalışma hayatına yönelik olarak yapılan ilk düzenleme 1867 yılında uygulanmaya başlanan Dilaver Paşa Nizamnamesidir. Dilaver Paşa Nizamnamesi olarak bilinen nizamnamenin gerçek adı “Ereğli Maden-i Hümayun İdaresinin Nizamnamesi”dir. Dilaver Paşa Nizamnamesinin ortaya çıkış nedeni kömür üretiminde düşük ücretlerin ve ağır çalışma koşullarının olması nedeniyle zorunlu çalışmayı getirerek, ekonomik bir değer haline gelen kömür üretimini sağlamaktır. Dilaver Paşa Nizamnamesine yönelik çalışmalar incelendiğinde yapılan çalışmaların, nizamnamenin ekonomi, üretim ve verimlilik üzerine etkilerinin incelendiği ancak çalışma hayatına yönelik düzenlemeleri ile ilgili alanda boşluklar olduğu görülmektedir. Ancak Dilaver Paşa Nizamnamesi çalışma yaşamına ilişkin ilk düzenleme olması nedeniyle çalış- ma ilişkileri tarihinde önemli bir yere sahiptir. Zorunlu çalışma gibi olumsuz kuralların yanı sıra çalışma saatlerini günlük 10 saat olarak sınırlandırması, çalışma ve dinleme sürelerinin belirlenmesi, barınma yerlerinin işveren tarafından yapılması, ücret alacaklarının diğer alacaklara göre öncelikli olmasının belirlenmesi, işçilerin toplu halde işsiz kalmalarını önlemek amacıyla işverenin işyerini kapatması durumunda önceden bildirme yükümlülüğünün olması, işçilerin önemsiz sayılabilecek hastalıklarının tedavi edilmesi, eğer ağır bir hastalık durumu söz konusu ise evlerine gönderilmesi, münavebeli çalışma gibi kuralları içermesi açısından çalışma hayatına ilişkin düzenlemelere yer vermiştir. Yapılan literatür taramasında uygulamada zorunlu çalışmaya yönelik hükümler sert yaptırımlarla uygulandığı, çalışma hayatına yönelik hükümler yeterli denetim ve uygulama alanı bulamadığı görülmektedir.

Keywords: Dilaver Paşa Nizamnamesi, Madenlerde Çalışma İlişkileri, Zorunlu Çalışma, Münavebeli Çalışma