An Example of Self-Censor in the Birth Process of Modern Chuvash Literature: V. I. Lebedev and His Poem

Modern Çuvaş Edebiyatının Doğuş Sürecinde Bir Otosansür Örneği V. İ. Lebedev ve Şiiri

Abstract

V. I. Lebedev who was a priest as his father, published articles on Chuvash language and culture. In his paper titled Chuvash Language, which he published in the Jurnal Ministerstva Vnutrennih Del [Journal of Ministry of Internal Affairs] in 1852, a poem was issued that can be considered as one of the first examples of, in his own word, “young” Chuvash literature. Lebedev writes in his article, which also includes a Russian translation of the poem by Lebedev, that the poem belongs to a "Russified clerk". However, enquries revealed that the poem belongs to Lebedev. As Lebedev concealed that the poem belongs to him, he also censored all the verses and expressions that reveal the basic idea in the Russian translation of the poem. In this article, the text of the poem which is important for the Chuvash language and literature, is edited and how an author cencors his own work, is shown on the poem. Thus, it is emphasized that in the regions under Russian rule, authors could apply self-censorship as a method of protecting both their work and self, and it is necessary that this stuation should be considered in Turkology studies.

Özet

Babası gibi kendisi de Çuvaş bir papaz olan V. İ. Lebedev, Çuvaş dili ve kültürü üzerine makaleler yayımlamıştır. Rusya’da 1852 yılında, Jurnal Ministerstva Vnutrennih Del’de [İçişleri Bakanlığı Dergisi] yayımladığı “Çuvaş Dili” adlı makalesinde, kendi ifadesiyle “genç” Çuvaş edebiyatının ilk örneklerinden sayılabilecek bir şiir bulunmaktadır. Çuvaş kimliği, yaşam biçimi ve şartlarını konu edinen şiir Çuvaşça kaleme alınmıştır. Lebedev makalesinde Rusça çevirisine de yer verdiği şiirin “Ruslaşmış bir kâtip”e ait olduğunu yazar. Ancak yapılan çalışmalarla şiirin Lebedev’e ait olduğu anlaşılmıştır. Lebedev, şiirin kendisine ait olduğunu gizlediği gibi Rusça çeviride de şiirdeki temel fikri ortaya koyan bütün mısra ve ifadeleri sansürlemiştir. Bu yazıda, Çuvaş dili ve edebiyatı açısından büyük bir öneme sahip olan bu şiirin metin tespiti yapılarak bu şiir örnekleminde bir yazarın kendi eserine nasıl otosansür uyguladığı ortaya konulmuştur. Böylece, Rus hâkimiyeti altındaki bölgelerde yazarların hem eserini hem de kendini koruma yöntemi olarak otosansüre başvurabildikleri ve bu durumun Türkoloji araştırmalarında göz önünde bulundurulmasının gerekliliği vurgulanmıştır.

Keywords: Modern Çuvaş edebiyatı, Çuvaş şiiri, V. İ. Lebedev, Otosansür, Çuvaş kimliği