The first french qur'an translation: andré du ryer and his work entitled l'alcoran de mahomet

İlk fransızca kur’an tercümesi: André du Yyer ve L’Alcoran de Mahomet adlı eseri

Abstract

The most basic way to understand a religion is through examining the texts which are considered sacred. This approach adopted by the history of Religions as an epistemological necessity is also one of the demands of modern science. It was possible to reach this seemingly basic understanding only at the end of a long process. One of the most important factors behind this change is the mentality transformation that emerged as a result of bloody struggles in Europe. Until the Renaissance and Enlightenment, Europeans did not see other religions and Islam as a religion because they saw Christianity as the only and true religion. Since Islam was seen as a heretical Christian sect or its holy book the Qur’an as "delusions" invented by a "false Prophet", this faith deserved not to be understood, but to be eradicated and destroyed. For this struggle, it was not necessary to understand, but only to know this religion in detail in order to direct sound arguments against the enemy. Peter the Venerable who commissioned Robert of Ketton to translate the Qur’an into Latin or Theodor Bibliander who printed this version were all churchmen believing in the truth of Christianity alone. The Qur’an represented for them the senseless words of false and heretic prophet.

Özet

Avrupa’da Kur’an ilk kez 12. yüzyılda Latinceye tercüme edilmiştir. Bu çevirinin temel amacı, İslam’ı öz kaynağından öğrenerek onu “kendi silahıyla vurmak” ya da misyonerlik faaliyetlerinde bir araç olarak kullanmaktı. Dört asır sonra bu çeviri matbu hâle getirilmiştir. Birçok tereddüt ve itirazdan sonra Theodor Bibliander’in revize ederek ve ilaveler ekleyerek matbu hâle getirdiği Latince tercüme, İtalyanca, Almanca ve Hollandaca Kur’an çevirilerine kaynaklık teşkil etmiştir. 1647’de ilk kez yerel bir Avrupa diline Kur’an tercüme edilmiştir. André Du Ryer’ün orijinalinden Fransızcaya yaptığı bu Kur’an çevirisine L’Alcoran de Mahomet adı konmuştur. Daha sonra bu eser, İngilizce, Almanca, Hollandaca, İspanyolca, İtalyanca ve Rusçaya tercüme edilerek birçok Avrupa dilinde Kur’an’ın yerel dillerde yayılmasını sağlamış ve böylece Latince bilmeyen geniş halk kitlelerinin Kur’an’ı okuyabilmelerini mümkün kılmıştır. Du Ryer’ün biyografisi ve bibliyografisi üzerinde durularak bu çalışmada onu Kur’an’ı tercüme etmeye motive eden şeylerin neler olduğu tespit edilmeye çalışılmıştır. Daha sonra, çeviri meydana getirilirken hangi kaynaklardan faydalanıldığı üzerinde durulmuştur. Son olarak eserin içeriği incelenerek L’Alcoran de Mahomet’in çeviri değeri üzerinde bir değerlendirme yapılmıştır. Birçok eksiklik ve hataya rağmen bir bütün olarak değerlendirildiğinde Du Ryer’ün Kur’an tercümesi, İslam’ı kendi kaynağından doğru bir şekilde anlama yönünde önemli bir adım teşkil ettiği sonucuna varılmıştır. Du Ryer’ün bu çalışması, asırlar boyunca önyargılar ve yanlış bilgilerle dolu polemik amacıyla yazılmış kaynaklardan okuyan Avrupalılara İslam’ın kutsal kitabını kendi dillerinde okuyarak anlama imkanı sunmuştur. Bu çalışma aynı zamanda Avrupa’daki zihniyet dönüşümünün de bir yansıması olarak kabul edilebilir. Teolojik ve apolojetik yaklaşımdan bilimsel yaklaşıma geçiş sürecinde kuşkusuz L’Alcoran de Mahomet’in katkısı büyük olmuştur.