Journals / Dil ve Edebiyat Dergisi / 2017 / Cilt: 14 - Sayı: 2
The Verb Bak- ‘to look’ and its discourse functions: Corpus concordances
- Journal
- Dil ve Edebiyat Dergisi
- Pages
- 85–107
- DOI
- —
Abstract
The verb of perception bakmak ‘to look’in Turkish, as with similar other verbs in other languages, has undergone semantic bleaching. The result is the frequent use of the verb of perception with a function of a discourse marker that calls for attention. In a pioneering work, Ruhi (2011) cites uses of 2nd person singular imperative forms of bakmak in Turkish spoken discourse (bak-, bak-sana) and identifies their uses for catching attention and emphasizing a point. She further notes that the volitional forms of the same verb (bak-ayım and bak-alım) also serve to indicate a pre-sequence to a leaves taking and topic closure. This paper will extract corpus citation of imperative forms from a larger corpus of contemporary Turkish called Turkish National Corpus (TNC) and will review the interjection functions of these forms in their contexts of use.
Özet
Görsel algı eylemi olan bakmak eyleminin buyrum ve istek çekimli biçimleri anlam aşınması sonucu algı anlamı aktarmaktan uzaklaşarak birer söylem işaretleyicisi işlevleriyle kullanılmaya başlamıştır. Ruhi (2011) Sözlü Türkçe Derlemi verisi ile yaptığı çalışmada, 2. tekil buyrum biçimlerinin (bak, bak-sana) öncelikli olarak söylemde konuşucu için dikkat çekmek amaçlı bir dikkat çağırısı ve vurgulama işlevi gösterdiğini, 1. tekil (bak-ayım) ve 1. çoğul (bak-alım) istek biçimlerinin ise konu başlatma ve konuşma sonlandırma işlevleriyle kullanıldıklarını belirler. Bu çalışma, sözlü birleşeni de olan daha büyük kapsamlı derlem (Türkçe Ulusal Derlemi) verisinden bakmak eyleminin buyrum biçiminin örneklerin sunduğu görünümlerini saptamayı ve dikkat ve ünlem işlevlerinin çeşitlenmelerini, kullanım bağlamlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Söylemdeki görünümler ile sayısal değerlerin birlikte incelenmesi daha ayrıntılı sözeylem çalışmaları için temel veri setlerini sunacaktır.