A Natural History Museum in Merzifon: The Past Nature of Merzifon

Abstract

Natural history museums are the hidden witnesses of nature which aims to introduce nature along with geological formations and living things. As such in other countries of the world, natural history museums had been established in the Ottoman Empire. One of them is the natural history museum, which was opened within the Merzifon Anatolian College. The curator of this museum, where important museum activities were carried out, was Ohannes Agop Manisacıyan (J. J. Manissadjian); By helping with important museums such as the British Museum as well as scientists who have come to the forefront with their studies in the international arena, he ensured that this museum was established and maintained for many years. This museum, which is visited by hundreds of people every day, has provided a local enlightenment in Anatolia and it has been ensured that science reaches the public with conferences held for the public in the museum building. When Merzifon Anatolian College was closed, the content of the museum, which was brought together with great effort, was distributed to different places in Anatolia. An important part of the collection was donated to the Tarsus American College. While the stuffed animals that were left in Merzifon could not reach the present day, a good part of the samples that were sent to Tarsus American College are still available. In this study, historical development of the museum was investigated; museum catalogue was translated into Turkish in order to reveal the natural artifacts that were obtained from Merzifon. It was revealed that until the museum closed, Merzifon was rich with birds and mammals; fossils from Cretaceous period were also found at Merzifon. Briefings about the museum were given with QR codes and presentations at Merzifon. It is expected that this study could pave the way for a natural history museum which could be established with similar objects once again.

Özet

Doğa tarihi müzeleri doğanın gizli tanıklığını yapan, canlılarla birlikte jeolojik çeşitli oluşumlara da yer verilen ve halka doğayı tanıtmayı amaçlayan müzelerdir. Osmanlı’da da dünyanın diğer bölgelerinde olduğu gibi bir takım doğa tarihi müzeleri kurulmuştur. Bunlardan önemli bir tanesi ise Merzifon Anadolu Koleji bünyesinde faaliyete geçirilen doğa tarihi müzesidir. Önemli müzecilik faaliyetlerinin yürütüldüğü bu müzenin küratörü Ohannes Agop Manisacıyan (J. J. Manissadjian); British Museum gibi önemli müzelerle olduğu kadar uluslararası alanda çalışmaları ile öne çıkmış bilim insanları ile de yardımlaşarak bu müzenin hem kurulmasını hem de uzun yıllar idamesini sağlamıştır. Her gün yüzlerce kişinin ziyaret ettiği bu müze, Anadolu’da yerel bir aydınlanma sağlamış ve müze binasında halka yönelik gerçekleştirilen konferanslarla bilimin halka ulaştırılması sağlanmıştır. Merzifon Anadolu Koleji kapatıldığında ise büyük emekle bir araya getirilen müze içeriği, Anadolu’da farklı yerlere dağılmıştır. Koleksiyonun önemli bir kısmı Tarsus Amerikan Kolejine bağışlanmıştır. Merzifon’da bırakılan doldurulmuş hayvan örnekleri günümüze ulaşmazken, Tarsus Amerikan Kolejine gönderilen örneklerin bir kısmının varlıklarını sürdürdükleri görülmektedir. Bu araştırmada müzenin tarihsel gelişimi ele alınmış; Merzifon ilçesinden Merzifon Anadolu Koleji Doğa Tarihi Müzesinde hangi doğal numunelerin sergilendiği müze kataloğu incelenip Türkçeye çevrilerek gün yüzüne çıkarılmıştır. Merzifon’un müze kapanana kadarki doğal içeriklerden kuş örnekleri ve memeliler bakımından oldukça zengin olduğu, Tebeşir Dönemi’ne (Kretase) ait fosil örneklerinin ise Merzifon’da da bulunduğu gibi bilgiler gün ışığına kavuşturulmuştur. Müze ile ilgili Merzifon’da QR kodlar oluşturulmuş ve sunum çalışmaları ile ilgili bilgilendirme yapılmıştır. Bu çalışmanın benzer numuneler yeniden toparlanarak oluşturulabilecek bir doğa tarihi müzesinin önünü açması beklenmektedir.