Studies on Qasīdah Hamziyyah

Abstract

The theme of ‘medih’ (praise), which is one of the most studied topics in Arabic poetry since the era of Jahiliyya, has been changed in nature under the influence of Islam. This type of poetry is written with a religious motive without any expectation of a worldly interest, and it executed with sincere feelings also has holy purposes such as religious defense. These are the most important points that distinguish these poems, which are famous as ‘medihs’ of the prophets, from the theme of ‘medih’ in classical poetry. One of the most well-known poets in the field of prophetic ‘medihs’, Mohammad ibn Saʻid al-Būsîrî (ö. 695/1296 [?]) wrote an ode called Umm al-Qurá fi Madh Khayr Al-Wara, which is also known as Qasīdah al-Hamziyyah, has an important place in Arabic literature. This work in verse, which consists of 456 couplets and is the longest ode of Bûsiri, was under the shadow of Qasīdah al-Burdah as a fame, but it attracted great attention with its subject and skill of using literary arts. However, few studies have been done on the work today since it is a underrecognized study. In this article, the characteristics of Qasīdah al-Hamziyyah have been emphasized, the work has been analyzed in terms of supply and proof, and its content has been examined from the perspective of translation-summary. In addition, the studies on the work have been tried to be determined since the day it was transversed.

Özet

Câhiliye döneminden itibaren Arap şiirinde en çok işlenen konulardan biri olan medih teması İslâm’la beraber mahiyet değiştirmiştir. Peygamber medihleri olarak şöhret bulan bu şiirleri klasik şiirde işlenen medih temasından ayıran en önemli hususlar; şiirin bu türünün dünyalık bir çıkar beklentisi olmadan dini saikle kaleme alınması, samimi duygularla icra edilmesi ve dini müdafaa gibi kutsal gayeler edinmesidir. Peygamber medihleri alanında en bilinen şairlerden biri olan Muhammed b. Said el-Bûsîrî’nin (ö. 695/1296 [?]) el-Kasîdetü’l-Hemziyye olarak bilinen Ümmü’l-kurâ fî medhi hayri’l-verâ adlı kasidesi Arap edebiyatında önemli bir yere sahiptir. 456 beyitten oluşan ve Bûsîrî’nin en uzun kasidesi olan bu manzum eser, şöhret olarak Bürde’nin gölgesinde kalmış olsa da konusu ve edebî sanatları kullanma maharetiyle büyük ilgi görmüştür. Ancak eserle ilgili günümüzde az sayıda çalışma yapılmıştır. Bunun sebeplerinden birisi tanınırlığının düşük olmasıdır. Bu makalede Kasîde-i Hemziyye’nin özellikleri üzerinde durulmuş, eser arûz-kâfiye açısından tahlil edilmiş ve çeviri-özet mahiyetinde muhtevası incelenmiştir. Ayrıca nazmedildiği günden günümüze kadar eser üzerine yapılan çalışmalar tespit edilmeye çalışılmıştır.