XVII. ve XVIII. Yüzyıl Kıbrıs Kadı Sicillerine Göre Müslüman-Zimmî İlişkilerinin İslâm Şahıs ve Miras Hukuku Açısından Tahlili

Abstract

The Relations between the Muslims and Dhimmis (non-muslims)and Their Analysis from the Point of View of Islamic Law of Personand Law of Inheritance According to Cyprus Qadi Records between17th and 18th CenturiesCyprus, still politically a volatile region, established a uniquesociocultural relationship between Muslims and Dhimmis sincethe Ottoman administration. Quality and quantity of Muslim andDhimmi legal relationships and practices of Islamic law are intriguingissues under Ottoman sovereignty in the island of Cyprus.The goal of this study is to present the relevance of Muslim-Dhimmi legal relationships in terms of Islamic law in the Islandof Cyprus. The resources of this study contain 22 qadi recordnotebooks which cover 17th and 18th centuries and classical andmodern literature on Islamic jurisprudence.

Özet

Yakın tarihte yaşanan birtakım siyasî krizlerin ardından hâlâkalıcı bir barışın tesis edilemediği Kıbrıs adasında, Osmanlıhâkimiyetiyle ortaya çıkan Müslüman-zimmî (gayri müslim) ilişkilerisiyasî, sosyal ve bilhassa bilimsel yönleriyle güncelliğini koruyanbir konudur. Osmanlı Devleti’nin Kıbrıs adasına hâkimiyetisüresince, adadaki Müslüman ve zimmî halklar arasındakihukukî münasebetlerin niteliği ve niceliğinin ne olduğu ve buradaİslâm hukuk teorisinin pratiğe nasıl yansıdığı soruları dikkaticelbeden hususlardır. Dolayısıyla bu çalışmada, adadaki Müslümanve gayri müslim halkların ortak hafızası niteliğindeki kadısicilleri, İslâm şahıs ve miras hukuku çerçevesinde ele alınacak vetahlil edilecektir. Çalışmanın amacı, söz konusu alanda meydanagelen hukukî ilişkilerin tespit edilmesi ve İslâm hukukuyla olanirtibatının ortaya konulmasıdır. Araştırmanın temel kaynaklarını17. ve 18. yüzyılları kapsayan 22 adet Kıbrıs kadı defteri ile klasikve çağdaş İslâm hukuku çalışmaları oluşturmaktadır.