Journals / Vakanüvis - Uluslararası Tarih Araştırmaları Dergisi / 2017 / Cilt: 2 #85026
Caucasian Commander Musa Pasha in the IVth Army of the Ottoman Empire
- Pages
- 255–296
- DOI
- —
Abstract
Musa Pasha as member of Caucasian family was one of the son of four children of Alkhas Kunduk and Dölet Hanım. He was born in 1818. One of his brother Hasbulat Bey had been in the service of Sheikh Shamil and made important contributions to Muridizm movement. Musa Pasha gave military service in the Russian Army between 1837 and 1867 and became a general. In 1866, immigrated to the Ottoman Empire during Big Caucasian and Checen-Asetin immigration and served as Ottoman soldier till his death. He became an Ottoman Pasha in 1866 by the rank of Brigadier General. Musa Pasha came to Erzurum one of the most important military bases of the Ottoman Empire and his brother Hasbulat Bey died in this city. Musa Pasha was part of Ottoman Army during 1877-1878 Ottoman-Rusian War and shared his experiences and knowledge about Russians with his comrades. He took effective roles during the fights against Russia around Erzurum bastions. In the works of Ahmet Muhtar Pasha and Mehmet Arif his activities are largely told. He used his fluent Russian at peace negotiations. He was married to Kubatı Hanım and had two sons named Arslan and Bekis Sami. His memories were published. He was dead in 1888-89 and buried at Erzurum.
Özet
Musa Paşa, Kafkasyalı bir ailenin mensubu olup, Alkhas Kunduk’un ve Dölet Hanım’ın dört çocuğundan birisidir. 1818’de dünyaya gelmiştir. Kardeşlerinden Hasbulat Bey, Şeyh Şamil’in hizmetine girmiş ve Müridizm hareketine önemli katkılar yapmıştır. Musa Paşa, askerliğinin bir bölümünü 1837-1865 yılları arasında Çarlık Rusyası’nda geçirmiş ve bu aşamada generalliğe kadar yükselmiştir. 1866’da Büyük Kafkas veya Çeçen-Asetin göçünü gerçekleştirerek, Osmanlı hizmetine girmiş, vefatına kadar da Osmanlı subayı olarak hizmet etmiştir. 1866’da Padişah, Musa’ya mirlivalık rütbesi tevcih ederek, “Paşa” payesini verdi. Musa Paşa, Osmanlı Ordusu’nun en önemli askerî merkezlerinden olan Erzurum’a gelmiş, hatta ağabeyi Hasbulat Bey burada vefat etmişti. 1877-78 Osmanlı-Rus harbinde Musa Paşa Erzurum’daki IV. Ordu’da görev aldı ve Ruslarla ilgili bilgi ve tecrübelerini Osmanlı hizmetindeyken beraberindekilerle paylaştı. Erzurum ve çevresindeki tabyalarda Ruslarla yapılan çarpışmalarda etkin olarak görev yaptı. Ahmet Muhtar Paşa ve Mehmet Arif’in eserlerinde, Musa Paşa’nın söz konusu faaliyetlerinden çok geniş bir şekilde bahsedilmektedir. Musa Paşa Ruslarla yapılan barış görüşmelerinde de Rusça bilgisinden de istifade edilerek önemli roller ifa etti. Kubatı Hanım ile evlenmiş, Arslan ve Bekir Sami adlı iki evladı olmuştur. Hatıraları da yayınlanmıştır. 1888-89’da Erzurum’da vefat etmiş ve aynı şehirde defnedilmiştir.