Journals / Uluslararası Türk Lehçe Araştırmaları Dergisi (TÜRKLAD) / 2021 / Cilt: 5 - Sayı: 2

A LEXICOSTATISTICAL EVALUATION OF THE CHAGATAI TURKISH DICTIONARY

ÇAĞATAY TÜRKÇESİ SÖZLÜKLERİNİN LEKSİKOİSTATİSTİKSEL BİR DEĞERLENDİRMESİ

Pages
374–390
DOI
—

Abstract

The Turkish language, which has been used with various phonetic and semantic changes throughout history, has been classified with different views and nomenclatures. One of these views is the Altaic Language Theory. Gerard Clauson, who wanted to express his opinion in the face of this view, presented his views on the theory by conducting a “lexico-statistical” study of the Turkish language. In this study, which was inspired by Clauson's work, a lexico-statistical evaluation of the Chagatai Turkic dictionaries was made. In the study, based on Clauson's “main articles”, the scope of the Chagatai Turkic dictionaries over a hundred basic words, the origin of the words and the ratio of the quoted words were revealed.

Özet

Tarih boyunca çeşitli fonetik ve semantik değişimler ile kullanılagelmiş Türk dili, farklı görüş ve adlandırmalarla tasnif edilmiştir. Bu görüşlerden birisi de Altay Dil Teorisi’dir. Bu görüş karşısında fikir belirtmek isteyen Gerard Clauson, Türk dilinin “leksikoistatistik” bir çalışmasını yaparak teori hakkındaki görüşlerini ortaya koymuştur. Clauson’un çalışmasından ilham alınarak ortaya konan bu çalışmada, Çağatay Türkçesi sözlüklerinin leksikoistatistik bir değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmada, Clauson’un “esas maddeler”inden yola çıkarak yüz temel sözcük üzerinden Çağatay Türkçesi sözlüklerinin kapsamı, sözcüklerin kökeni ve alıntı sözcüklerin oranı ortaya konulmuştur.

Keywords: Eski Türkçe, Altay Dil Teorisi, Çağatay Türkçesi, Sözlükçülük, Leksikoistatistik