ATTEMPTS BY THE ENTENTE POWERS TO OCCUPY THE MARDIN SANJAK AFTER THE WORLD WAR I

Özet

Büyük Savaş başlamadan önce Mardin, Nusaybin ve Cizre kentlerinin hem Mardin sancağının hem de Kuzey Mezopotamya’nın ticaretinde önemli yerleri vardı. Bu çalışmada Mütareke Dönemi’nde sancak merkezi Mardin’in yanı sıra, sancağın Cizre, Resulayn ve Derbesiye gibi diğer yerleşim yerlerinin de İtilaf Devletlerince işgal teşebbüsleri incelenmiştir. İngiliz Hükümeti gizli arşivlerinden de yararlanılarak, yapılan ayrıntılı araştırmanın sonunda Mütareke Dönemi’nde sancaktaki Resulayn ile Derbesiye’nin işgale uğradığı, Mardin ve Cizre’nin işgal tehdidi yaşadığı, Nusaybin (ve Amude)nin ise işgal edilmediği görülmüştür. 1921’deki Ankara Anlaşması’yla Resulayn, Amude ve Derbesiye’den vazgeçilmesi karşılığında, Cizre, Nusaybin ve Mardin gibi ticari açıdan üç köprübaşı şehir Türkiye sınırları dahilinde kalmıştır.