DETERMINANTS OF THE IDENTITY OF “IMAM HATIPLILIK”

Abstract

Both quantitative and qualitative research methods were used together in this study, which was conducted in order to determine the determinants of Imam Hatipli identity. The scale prepared within the scope of the research was applied to 450 Imam Hatip High School (IHL) graduates, also in-depth interviews were conducted with 15 graduates. According to the results of the research, it was determined that unlike other high school graduates, some identity elements are formed in IHL graduates and it has been determined that an identity of “Imam Hatipli” can be mentioned in a general sense. The prominent features of this identity can be listed as “moral, decent, respectful, devout, dignified”. Former graduates think that the imam hatip graduates who graduated after them lacked “idealism” or “Imam Hatiplilik” consciousness or new graduates are less qualified in terms of religious knowledge. According to the participants, another important factor in creating some differences between "old and new" graduates is the removal of bureaucratic / judicial barriers applied to Imam Hatip High Schools graduates and the transition to a less problematic period for students and graduates.

Özet

İmam Hatiplilik kimliğinin belirleyici unsurlarını tespit etmek amacıyla yapılan bu çalışmada hem nicel hem de nitel araştırma yöntemleri birlikte kullanılmıştır. Araştırma kapsamında hazırlanan ölçek 450 İmam Hatip Lisesi (İHL) mezununa uygulanmış, 15 mezunla da derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre İHL mezunlarında diğer lise mezunlarından farklı olarak birtakım kimlik unsurlarının oluştuğu ve genel manada bir “İmam Hatipli” kimliğinden bahsedilebileceği tespit edilmiştir. Bu kimliğin öne çıkan özellikleri ise “ahlaklı, edepli, saygılı, dindar, ağırbaşlı” olarak sıralanabilir. Görece daha eski mezunlar, kendilerinden sonraki dönemlerde mezun olan İmam Hatiplilerin “idealizmden” veya “İmam Hatiplilik” bilincinden yoksun olduğunu veya dini bilgi bakımından daha niteliksiz yetiştiğini düşünmektedir. Katılımcılara göre “eski ve yeni” mezunlar arasında kimlik tanımlamalarına yansıyacak birtakım farklılıklar oluşmasında başka bir önemli etken de geçmişte İmam Hatip Liseleri mezunlarına özgü uygulanan bürokratik/yargısal engellerin kaldırılması ile öğrenci ve mezunlar açısından daha problemsiz bir döneme geçiş yapılmasıdır.