Journals / Uluslararası İnsan Çalışmaları Dergisi / 2018 / Cilt: 1 - Sayı: 1
Evaluation Of Incidents Of 6/7 September 1955 In Cause and Effect Relation
- Pages
- 36–50
- DOI
- —
Abstract
6/7 Eylül Olayları Cumhuriyet Tarihi’nde önemli bir yere sahiptir. Olayların faillerinin kim olduğu hakkındaki tartışmalar günümüze kadar devam etmiştir. Bu makalede 6/7 Eylül Olayları sebep ve sonuç ilişkisi bakımından değerlendirilmiştir. Kıbrıs Meselesi’nin olaylara etkisi Türk – Yunan ilişkileri içerisinde değerlendirilerek yorumlanmıştır. Yunanistan’ın Kıbrıs Meselesini BM’ye götürmesi ve adada terör eylemlerini artırması üzerine İngiltere sonunu görüşmek için Türkiye’yi ve Yunanistan’ı davet ederek Londra Konferansını düzenlemiştir. Londra Konferansı devam ettiği sırada 6 Eylül 1955’te İstanbul Ekspres Gazetesi’nin Atatürk’ün Selanik’teki evine bomba atıldığı haberini yapması üzerine olaylar başlar. Kıbrıs Türktür Cemiyeti’nin başlattığı Taksim Meydanı’ndaki protesto gösterileri halkın sokağa dökülmesiyle kontrolden çıkmıştır. Kısa süre sonra da İstiklal Caddesi’nde bulunan Rum azınlıklara karşı yapılan bir yağma hareketine dönüşmüştür. İstanbul’un tamamına yayılan olaylar İzmir ve Ankara başta olmak üzere diğer illere de yayılmıştır. Yaşanan olaylar sırasında azınlıkları hedef gösteren Müslüman komşuları olduğu gibi onları evinde saklayarak ve korumaya çalışan komşuları da olmuştur. Dönemin Başbakanı Adnan Menderes’in sıkıyönetim ilan etmesiyle olaylar ancak kontrol altına alınabilmiştir. Olayların ardından Türk Hükümeti yaşananlardan dolayı duyduğu üzüntüyü dile getirerek azınlıkların zararını karşılama sözünü vermiştir. Özel Mahkemeler kurularak failler bulunmaya çalışılmıştır. 6/7 Eylül Olaylarından sorumlu tutulanlar arasında Menderes ve çeşitli gruplar da vardır. Nitekim 27 Mayıs 1960 darbesinin ardından Yassıada’da kurulan mahkemede görülen davalardan biri de 6/7 Eylül Olayları davası olmuştur.
Özet
September 6/7 events have an important place in the history of the republic. The discussions about who the agents of the events were have stil been continuing. In this article, September 6/7 events were evaluated in terms of cause and effect relation. Impact of the events was interpreted by evaluating within the Turkish-Greek relations. After Greece to take Cyprus Issue to take UN and the terrorist acts to increase on the island by invitiny Turkey and Greece England held the London Conference on September 6 1955 the events started after the ‘’İstanbul Ekspres Newspaper’’ had announced that Atatürk’s hause in Thessuloniki had sombed. The demonstration in Taksim square instiated by the Turkish Cyprus society had been out of control as people had been pouring into the streets. Soon afterwards the demonstration became a looting movement against the Greek minorities in İstiklal Caddesi. The events that had spread all over İstanbul had olso spread to other places, especially to İzmir and Ankara. During the events there were minorities Muslim neigbors who tried to hide and protect them at home. The events could only be brought under control by Prime Minister Adnan Menderes declaration of martial law. After the events the Turkish government expressed the regret and gave the promise of compensation of the harms of the minorities. Special courts were established and the agents were tried to find. Among those who were held responsible for the events of September 6th and 7th Menderes and various groups were held responsible. As a matter of fact one of the cases heard in the court in Yassıada after the 27 May 1960 military coup was the 6/7 September Events.