Journals / Uluslararası İdil - Ural ve Türkistan Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 1 - Sayı: 1

AN ETIOLOGY EXPERIMENT ON THE bayağı WORD

Bayağı SÖZCÜĞÜ ÜZERİNE BİR ETİMOLOJİ DENEMESİ

Pages
36–47
DOI
—

Abstract

We don't really think about the true meaning of many words we use today. Where is the first starting point of the word? What is the source? Why is it used this way? These and other questions are unnoticed by everyday language users. This situation only attracts the attention of people interested in the language. The Turkish language is included in the appendix group. Additive languages ​​are divided into two as fusing and connected languages. Turkish language is in the connected languages group. The words, which are in the form of root or body in Turkish, do not usually break the meaning connection with the root word even if they add different appendices to them and derive new words. Göz > göz+cü, göz+cü+lük; göz+lük, göz+lük+çü, göz+lük+çü+lük. Words that prove that language is a living entity do not survive within the meaning circle when they first appeared. The Word bayağı has contracted meaning. The word is now defined as “nondescript, commonplace, ” in Turkish Dictionary. In this study, it will be determined on the origin of the word by including the contemporary dialects of Turkish language by determining the meaning of the Turkish language in the historical periods.

Özet

Günümüzde kullandığımız birçok sözcüğün aslında gerçek anlamını pek düşünmeyiz. Sözcüğün ilk çıkış noktası neresidir? Kaynağı nedir? Neden bu şekilde kullanılmıştır? Bu ve bunun gibi sorular, günlük dil kullanıcılarının pek dikkatini çekmeyen sorulardır. Ancak dil ile ilgilenen insanların dikkatini sözcükler çeker. Türk dili yapı bakımından eklemeli diller grubunda yer almaktadır. Eklemeli diller, yapıca kaynaştıran ve bağlantılı diller olarak ikiye ayrılır. Türk dili bu ayrım içinde bağlantılı diller grubundadır. Türkçe kök veya gövde biçiminde olan sözcükler, üzerlerine farklı ekler alıp yeni sözcükler türetseler dahi genellikle kök sözcükle anlam bağını koparmazlar. Göz > göz+cü, göz+cü+lük; göz+lük, göz+lük+çü, göz+lük+çü+lük. Dilin canlı bir varlık olduğunu kanıtlayan sözcükler, ilk ortay çıktıkları anda karşıladıkları anlam dairesi içinde ömürlerini sürdürmezler. Anlam daralmasına uğradığı bilinen ve Türkçe Sözlük’te “aşağılık, pespaye” olarak tanımlanan bayağı sözcüğü ilginç yapılardan biridir. Çalışmada bayağı sözcüğünün Türk dilinin tarihi dönemlerindeki durumunu tespit ederek sözcüğün günümüzde karşıladığı anlamları Türk dilinin çağdaş lehçelerini de dâhil edip sözcüğün kökeni üzerine bir değerlendirmeye gidilecektir.

Keywords: bay, bayakı ~ bayağı, etimoloji