Journals / Uluslararası Ekonomi İşletme ve Politika Dergisi / 2018 / Cilt: 2 - Sayı: 1
AN EVALUATION ON TURKISH AGRICULTURAL FOREIGN TRADE WITHIN THE FRAMEWORK OF FOOD REGIME / Gıda Rejimi Çerçevesinde Türkiye’nin Tarımsal Dış Ticareti Üzerine Bir Değerlendirme
- Pages
- 111–130
- DOI
- —
Abstract
Food crises and food riots in various parts of the World emphasize the changing nature of food. Several approaches have been put forward to explain the changing nature of agriculture which is in parallel with neoliberalism. Among these approaches, food regime analysis does not only explain food-related concepts, but also reveals this historical transformation in detail. The food regime, which deals with food production and consumption on certain historical periods, helps to understand the international division of labor within the context of capitalist accumulation. The study is based on Philip McMichael's triple food regime approach. Considering the food regime analysis, the transformation of the agricultural products trade in Turkey is parallel to the changes in world trade or the periodic change in the framework of the division of labor. The country is one of the largest exporters in the world before 2000, Turkey lost its position and dropped to the importer. Delimiting export extent to food only is not enough to evaluate the balance of agricultural foreign trade. It is necessary to re-evaluate the analysis taking into account the agricultural raw materials. In agricultural trade, a bilateral structure is formed. There is surplus in food and processed agricultural products trade. However, since the mid-1980s, unfavorable balance of trade occurred in agricultural raw materials trade and this deficit has continued to date. The surplus given in food and processed products no longer meets the deficit given in agricultural raw materials and a running deficit emerges.
Özet
Dünyanın çeşitli bölgelerinde yaşanan gıda krizleri ve gıda ayaklanmaları, gıdanın değişen mahiyetinin öneminin vurgulamaktadır. Neoliberalizm ile paralellik arz eden tarımın değişen yapısını açıklamak üzere çeşitli yaklaşımlar ortaya atılmıştır. Bu yaklaşımlar arasında gıda rejimi analizi, sadece gıda ile ilgili kavramları açıklamakla kalmaz, bu tarihsel dönüşümü de detaylıca ortaya koymaktadır. Gıda üretim ve tüketimini belirli tarihsel dönemler itibarıyla ele alan gıda rejimi, kapitalist sermaye birikimi çerçevesindeki uluslararası işbölümünü anlamaya yardımcı olmaktadır. Bu çalışmada Philip McMichael’ın üçlü gıda rejimi yaklaşımı temel alınmıştır. Gıda rejimi analizi göz önüne alındığında, Türkiye’nin tarımsal ürün ticaretinde yaşadığı dönüşümün dünya ticaretindeki değişim ya da işbölümü çerçevesinde yaşanan dönemsel değişimle de paralel olduğu gözlemlenebilmektedir. 2000’den önce dünyanın en büyük ihracatçısı ülkesinden biri olan Türkiye, bu konumunu kaybetmiş ve ithalatçı konumuna düşmüştür. İhracat boyutunu sadece gıda ile sınırlandırmak tarımsal dış ticaret bilançosunu değerlendirmek için yeterli değildir. Analizi tarımsal hammaddeleri de dikkate alarak yeniden değerlendirmek gerekmektedir. Tarımsal ticarette ikili bir yapı oluşmuş durumdadır. Gıda ve işlenmiş tarım ürünleri ticaretinde fazla verilmektedir. Ancak 1980’lerin ortalarından itibaren, tarımsal hammadde dış ticaretinde açık verilmeye başlanmış ve bu açık günümüze kadar artarak devam etmiştir. Gıda ve işlenmiş ürünlerde verilen fazla tarımsal hammadde de verilen açıkları artık karşılamamakta ve genel bir açık ortaya çıkmaktadır.