Türk Mitolojisinde Ejderha

Özet

Ejderha isminin kökeni Farsça: ‘‘Ajdahak veya Ajdaha’’ kelimelerinden türetilerek Türkçeye girmiştir. Ejderha kelimesinin İngilizce yazılışı: ‘‘Dragon’’ dur. Bu kelime ise Yunanca: ‘‘Drakon’’ kelimesinden türetilmiştir. Türkiye Türkçesindeki anlamı da ‘‘Evren’’dir. Ejderhaya epik metinlerde, şövalye romanlarında ve sözlü aktarımın masal, efsane ve şarkı türlerinde rastlanılır. Ejderha, kanatlı, ağzından alevler çıkarabilme gücüne sahip ve uçabilen efsanevi bir varlıktır. Asya inançlarında Ejderha, genellikle bereketin, bolluğun ve iyiliğin sembolü olarak görülür. Doğudan batıya gidildikçe ejderhanın nitelikleri değişir, karamsarlık, kötülük ve kıtlığın sembolü olarak görülür. Türk mitolojisindeki ejderha motifinde ise Asya inançlarında özellikçe Çin Mitolojisinin etkisi vardır ve su,bolluk ve yeniden doğuşun timsali sayılmıştır. Ejderha, Çin’de olduğu gibi Türk hayvan takviminde de yıl simgesi olarak yer almıştır. Devasa bir yılan olarak da resmedilen ejderha, Dede Korkut masallarında, Oğuz Kağan Destanı'nda, ve Türk işlemelerinde kendine yer edinmiştir. Türk Mitolojisinde başlıca ejderhalar; Sangal, Bükrek ve Celbegen, Badraç ve Büke'dir.