ABOUT THE IDIOMATIC STRUCTURES

Abstract

Idioms are conventional, formulaic components of the vocabulary. Studies conducted on idioms reveal certain disagreements among researchers. This study not only observes the researchers’ definitions of the term “idiom” and how they differ from each other but also yields a test for a new classification of the phrases used in it. A terminology for this classification has been created where those phrases are named as idiomatic structures. Being formulaic, consisting of at least two words and semantic changes have been ascertained as the common features of idiomatic structures which in accordance with their idiomaticness level, have also been divided into two subclasses called idioms and formulae. Idiomatic structures couldn’t be considered independent of context in this classification test based on semantic changes of phrases. Sample clauses representing these structures have been quoted from six novels and one poetry book of Hüsyin Nihal Atsız, a prominent figure of Turkish literature and poetry. Official online dictionary of Turkish Language Association (TDK) has been used for semantic explanations of the idiomatic structures and semantical changes, if any, have been specified.

Özet

Deyimler ait olduğu milletin hayat görüşünü, gelenek göreneklerini gelecek kuşaklara aktaran kalıplaşmış söz varlığı unsurlarındadır. Deyimler hakkında yapılan çalışmalar incelendiğinde araştırmacıların bazı görüş ayrılıkları içerisinde olduğu görülmüştür. Bu çalışmada araştırmacıların deyim tanımlarındaki farklılık tespit edilmiş, konu olan öbekler için yeni bir sınıflandırma denemesi yapılmıştır. Bu sınıflandırma için terminoloji oluşturulup söz konusu öbekler deyimlik yapı olarak adlandırılmıştır. En az iki kelimeden oluşması, kalıplaşma içerisine girmesi ve anlamsal değişime uğraması deyimlik yapıların ortak özelliği olarak belirlenmiştir. Deyimlik yapılar kendilerini oluşturan sözcüklerin deyimleşme derecelerine göre deyim ve deyimce alt başlıklarına bölünmüştür. Öbeklerin anlamsal değişimleri temel alınarak yapılan bu sınıflandırma denemesinde deyimlik yapılar bağlamdan ayrı düşünülemezdi. Bu yapıların örnek cümleleri Türk edebiyatının önde gelen yazar ve şairlerinden Hüseyin Nihal Atsız’ın altı roman ve bir şiir kitabından alınmıştır. Deyimlik yapıların anlamları için TDK’nin genel ağdaki sözlüğü kullanılmış, anlam üzerinde değişiklikler yapılmışsa belirtilmiştir.