ÇAŞTANİ BEY HİKÂYESİ'NDEKİ İKİLEMELER VE TÜRKÇEDE İKİLEMELERİN ESKİLİĞİ MESELESİ

Özet

Dilin anlatım gücünü ortaya koyan önemli unsurlardan biri olan ikilemeler, Orhun Abideleri’nden başlamak üzere, Türkçenin hemen her döneminde varlığını sürdürmüştür. Tarihî çizgiye bakıldığında, özellikle Uygur Türkçesi döneminde ikilemelerin oldukça yaygın olarak kullanıldığı görülmektedir. Bu yazıda, Türkçede ikilemelerin eskiliği meselesi üzerinde durulurken, Uygur dönemi eserlerinden olan Çaştani Bey Hikâyesi merkeze alınmış ve eserdeki ikilemelerin izi sürülmüştür. Fakat bu yapılırken söz konusu eserde geçen ikilemelerin sadece bir dizini yapılmamış; ikilemeleri oluşturan kelimelerin anlamsal özellikleri hakkında notlara da yer verilmiştir.