Journals / Türk Dili ve Edebiyatı Dergisi / 2017 / Cilt: 57 - Sayı: 57

Sound Symbolism and an Attempt on A Different Classification of Sound-Meaning Relationship

Ses Sembolizmi ve Ses-Anlam Uyumunun Farklı Bir Sınıflandırma Denemesi

Pages
17–27
DOI
—

Abstract

Sound symbolism describes the discipline of a hypothesized systematic correspondence between sound and meaning. At the core of the subject, the relationship between linguistic and nonlinguistic sound or phenomena is discussed, and whether the connection is conventional among word-meaning-nonlinguistic sound/phenomenon is scrutinized. Sound symbolism is a comprehensive subject which many disciplines are interested in and contribute to, and it is also complex, because its researchers have not been able to reach consensus on the subject. There are several subtitles about sound symbolism, which sometimes engage with one another, on which linguistics studies and various psychology subdisciplines, such as cognitive or behavioral, concentrate. In this study, information will be provided about the subtitles that have no terminological equivalent in Turkish, such as onomatopoeia, phonesthemes, size symbolism and shape symbolism, based on the data obtained from the studies of sound symbolism in other languages. Later, we will mention three different categories where the effects of phonemes in language are grounded in the mind’s meaning.

Özet

Ses sembolizmi, ses ve anlam arasında sistematik bir ilişkinin olduğu varsayıldığı birdisiplindir. Konunun çekirdeğinde dil ile dil dışı ses veya görüngü arasındaki ilişkilerüzerinde durulur ve sözcük-anlam-dil dışı ses/görüngü arasındaki bağın uzlaşımsalolup olmadığı irdelenir. Ses sembolizmi konusu, birçok bilim dalının ilgilendiğive katkıda bulunduğu kapsamlı bir konu olmakla birlikte konuyla ilgilenenaraştırmacıların konuya bakış açılarında tam bir birlik sağlanamamasından dolayıaynı zamanda karmaşık bir konudur denilebilir.Dil araştırmalarında ve psikolojinin bilişsel, davranışsal gibi çeşitli alt bilimdallarında araştırmaların daha da yoğunlaştığı ses sembolizmiyle ilgili, birbirleriylezaman zaman iç içe geçen birtakım alt konu başlıkları yer almaktadır. Bu çalışmada,ses sembolizmi konusunun diğer diller üzerinde yapılmış çalışmalardaki verilerdenyola çıkılarak, onomatopeia, phonesthemes, size symbolism ve shape symbolismgibi Türkçede henüz terimsel tam karşılıklarını bulamadığımız alt konu başlıklarıhakkında bilgi verilecektir. Daha sonra ise dildeki sesbirimlerin zihinde belirenanlam üzerindeki etkilerinin esas alındığı üç ayrı kategoriden bahsedilecektir.

Keywords: Ses sembolizmi, yansıma sözcükler, doğal uyum, çağrışımsal uyum, ahenksel uyum, ahenksel uyum