LANDSCAPE ORGANıZATıON AND RESOURCE MANAGEMENT ıN THE LOWER PALAEOLıTHıC OF ARMENıA

ALT PALEOLİTİK ÇAĞ'DA ERMENİSTAN'DA DOĞAL ÇEVRE VE HAMMADDE KAYNAKLARINDAN YARARLANMA

Abstract

This article is a preliminary attempt to explain the settlement of Armenia in the Lower Palaeolithic period, and to estimate the factors that played a decisive role in the 'exploitation'of specific ecological niches and natural landscapes. In recent years, new and highly interesting finds and sites of the Lower Palaeolithic have reinvigorated study in this field. A number of projects have focused on the study of the environment, the sources of raw material, and reconstructions of the palaeogeographical situation and ancient climate. Although many questions remain-cultural frontiers, seasonality, the character of hunting specializations of specific fauna-we remain hopeful that excavations planned for 2010-2011 at the newly discovered Lower Palaeolithic sites in the gorge of the Debed River and in the Ararat Depression may augment our understanding on these matters

Özet

Bu yazı, Ermenistan'ın Alt Paleolitik Çağ kültürleri ve bu dönemde farklı çevresel ortamların nasıl kullanılmış olabilecekleri konusunda yapılan çalışmaları ele almaktadır. Ermenistan ve çevresinde çok sayıda yanardağ bulunması, bölgenin Alt Paleolitik Çağ yaşamı açısından belirleyici olmuştur. Pliosen ve Pleistosen yanardağ oluşumlarının sonucunda büyük vadilere inen lav akıntılarının oluşturduğu doğal setler, vadi sistemleri içinde çok sayıda göl oluşmasına neden olmuştur. Farklı ve karma çevresel ortamlara sahip olan Ermenistan'ın su kaynaklarının yanı sıra bazalt, andezit, tüf taşları ve benzer püskürük kayaçlar gibi hammadde kaynakları açısından da zengin oluşu, Alt Paleolitik Çağ insanları için önemli bir çekim odağı oluşturmuştur. Özellikle su kaynaklarının yaygın olması, aynı zamanda bu bölgenin hayvanlar açısından da uygun bir ortama sahip olduğunu öngörebiliriz.Ermenistan 'da bulunan Alt Paleolitik buluntu yerlerinin dağılımı, özellikle kaynaklara yakınlık, jeolojik ve çevresel koşullar açısından değerlendirilmektedir. Henüz bu döneme tarihlenen buluntu yerlerinde korunmuş organik kalıntı bulunmamışsa da, polen ve sedimentasyonu inceleyen mikromorfolojik araştırmalar yapılmaktadır.Mevcut bilgilerimize göre, Alt Paleolitik Çağ'ın Acheul öncesi ya da İlk Acheul evrelerinde obsidyen kullanılmamıştır. Ermenistan'da bu döneme ait olan aletler, kayaçların sertlik derecesi ve taş türü seçiciliği olmaksızın tümüyle çay-taşından biçimlendirilmiştir. Acheul'un son evreleriyle birlikte obsidyenin yoğun olarak kullanılmasıyla, hammaddede belirgin bir seçicilik olduğu görülür.

Keywords: Doğal çevre, iklimsel ortam değişimi, sürdürülebilir yaşam koşulları, Alt Paleolitik, hammadde kaynakları, Ermenistan