MUHYİDDİN İBNÜ'L-ARABÎ'NİN ŞAM TASAVVUF DÜŞÜNCESİNE TESİR KANALLARI VE MEŞHUR TAKİPÇİLERİ

Özet

: Muhyiddin İbnü’l-Arabî (ö. 638/1240), tasavvufî düşünce alanındaki yorumları ile XIII. asırdan beri adından bahsedilen seyyah bir sûfîdir. Tasavvufun kurumsallaşmasıyla beraber İslam dünyasında yaygınlaşan farklı tarikat mensuplarını etkileyen İbnü’l-Arabî, kendisi için kullanılan Şeyh-i Ekber lakabıyla tarikatlar üstü saygın bir konum elde etmiştir. Hayatının son döneminde yerleştiği Şam, en yaygın eserlerinden “Fusûsu’l-Hikem”i kaleme aldığı ve “el-Fütûhâtü’l-Mekkiyye” ye de son şeklini verdiği önemli bir merkez olmuştur. Şam’ın tasavvufî hayatında bıraktığı derin izlerin etkisi, günümüze kadar devam etmiştir. İbnü’l-Arabî’nin Şam’daki tanınmış takipçileri arasında Afîfüddin et-Tilimsânî (ö. 690/1291), Abdülğanî en-Nablusî (ö. 1143/1731), Ahmed b. Süleyman el-Ervâdî (ö. 1275/1858), Muhammed el-Hânî (ö. 1279/1862), Emîr Abdülkadir el-Cezayirî (ö. 1300/1883) yer almaktadır.