Les premiers articles du folklore en Turquie

Abstract

La discipline du folklore et des études folkloriques sont nés en Europe de l›Ouest et ont ensuite été étendus vers le monde d›ici. La conquête d›İstanbul par les Turcs en 1453 est un commencement impor- tant pour la naissance et l’aventure du voyage de la discipline vers le monde. Après cette date, l›Europe a connu un changement énorme et une transformation sociale, culturelle et économique. Les cultures dans les zones rurales et des paysans ont gagné l›importance dans ce processus et les intellectuelles occidentales ont cru que leurs langues, littératures et cultures étaient les richesses nationales et origi- nales. Cette idée a été largement acceptée parmi les intellectuelles et le processus de la naissance du nom folklore, de la discipline et des études folkloriques ont gagné de la vitesse. Les études folkloriques, qui se diffusent de l›Europe occidentale au monde entier, ont également servi en tant que mécanisme contre les Ottomans au sein de ses minorités de l’Europe de l’Est qui ont commencé à se battre pour leur propre indépendance. Ainsi, ce mouvement a reçu une réaction d›abord au sein de l› Empire ottoman et plus tard parmi les intellectuels turcs comme une apathie envers le concept de folklore. Cependant, quelques temps plus tard, le concept de folklore a été reconnu par les penseurs et écrivains adversaire. L’article intitulé “Şiir ve İnşa” (Poésie et Prose) écrit par Ziya Paşa, il y a 145 ans au journal “Hürriyet”, est le produit d›un opposé à la gestion, qui avait fui à Londres. Après la publication de cet article qui a embrassé l›application du folklore sans utiliser son nom, le concept de folklore n›a pas eu un autre fervent partisan jusqu›à ce que les adversaires ont arrivés au pouvoir en 1908. Après 1908, les mou- vements de patriotisme et turquisme se sont renforcées, en 1913 et 1914, trois articles en utilisant le terme exact de “folklore” a été publié successivement. Ces trois articles écrits par Ziya Gökalp, Fuat Köprülü et Rıza Tevfik avec ou sans la connaissance ou l›attribution d› un autre présenté le terme de folklore, son discipline et les études qui étaient en cours en Europe.

Özet

Folklor disiplini ve çalışmaları Batı Avrupa’da doğmuş ve dünyaya buradan yayılmıştır. Disip- linin doğuş serüveninde İstanbul’un Türkler tarafından alındığı 1453 tarihi önemli bir başlangıçtır. Avrupa bu tarihten sonra büyük bir sosyal, kültürel ve ekonomik değişim ve dönüşüm yaşamıştır. Bu süreçte köy ve köylü kültürü önem kazanmış ve Batı Avrupalı aydınlar onların dil, edebiyat ve kültür- lerinin millî ve özgün zenginlikler olduklarına inanmışlardı. Bu görüş aydınlar arasında geniş ölçüde benimsendi ve folklor adının, disiplininin ve çalışmalarının doğuş süreci hız kazandı. Batı Avrupa’dan bütün dünyaya yayılan folklor çalışmaları, Doğu Avrupa’da bağımsızlık talep eden azınlıklar arasında Osmanlı karşıtı bir çehre kazanmıştır. Bu hareketlere duyulan tepki önceleri Osmanlı devletinde ve Türk aydını arasında folklora ilgisizlik olarak kendini göstermiştir. Sonraları ise folklor kavramı mu- halif fikir adamları ve yazarlar arasında kendine yer bulabilmiştir. Ziya Paşa’nın günümüzden 145 yıl önce Hürriyet gazetesinde kaleme aldığı “Şiir ve İnşa”, Londra’ya kaçmış bir yönetim muhalifinin eseri- dir. Folklor adını kullanmayan ama folklorun amaçlarını benimseyen bu makaleden sonra, Türkiye’de muhaliflerin iktidara geldiği 1908 yılına kadar folklor bu denli güçlü bir savunucu bulamadı. 1908 yı- lından sonra Türkçülük, milliyetçilik akımlarının güçlenmesine paralel olarak 1913 ve 1914 yıllarında “folklor” teriminin yer aldığı üç yazı peş peşe yayımlandı. Ziya Gökalp, Fuat Köprülü ve Rıza Tevfik tarafından birbirinden habersiz veya atıf yapılmadan kaleme alınan bu üç yazı da folklor terimini, disiplinini ve Avrupa’daki çalışmaları tanıtıyordu.