Un Récit Contemporain: Fils de Kanlı Koca Kan Turalı

Abstract

Dans ce travail, un des Contes de Dede Korkut, intitulé Fils de Kanlı Koca, Kan Turalı a été étudié par les méthodes de la poétique afin de montrer ses ressemblances avec les récits contempora- ins. Dans ce contexte, à partir des notions comme auteur, narrateur, narrateur fictif et personnage nous avons essayé de montrer dans ce récit les particularités communes du conte, de lépopée et de la nouvelle. Au niveau textuel, le dialogisme et la polyphonie qui accordent une dimension au récit sont observés. Dans la deuxième étape, le récit a été analysé par les méthodes sémiotiques. Premièrement le niveau discursif a été abordé à partir de ses composants. Lespace paratopique qui nest ni publi- que ni institutionnelle accorde à ce récit une dimension contemporaine. Le temps est tout simplement exprimé par sept jours et dans le reste du récit le vide temporel règne comme sil sagissait dun conte. Les personnages sont divisés dabord en deux, comme femmes et hommes et ensuite les ressemblances et dissemblances sont présentés. On déduit des ressemblances entre le père musulman et la jeune fille chrétienne et entre le fils musulman et le père chrétien, malgré les différences culturelles. Dans le constituant du niveau discursif, la sémantique discursive, on remarque les motifs comme religion musulmane, jaune, union et mort. Au niveau de la syntaxe narrative les personnages sont étudiés comme des actants par leurs fonctions. Alors que le père Kanlı Koca est à fois un destinateur et un adjuvant indépendant, le fils Kan Turalı est un sujet dépendant. Quant à Selcen, elle est lobjet de désir indépendant du fils et son adjuvant; le père de Selcen, chef chrétien de Tırabuzon apparaît comme un opposant dépendant. Dans le constituant de ce niveau, la syntaxe sémantique les modalités des actants révèlent deux nouveaux thèmes: force corporelle et aide. Parmi les motifs de la sémantique discursive seuls les motifs union et mort sont thématisés. La modalité pouvoir sunit avec la force corporelle et la mort. Or, le savoir dissimulé dans la sémantique profonde, attribué au personnage âgé, définit laxe du savoir/ pouvoir

Özet

ÖZ Bu çalışmada önce Dede Korkut hikâyelerinden Kanlı Koca Oğlu Kan Turalı Boyu başlıklı anla- tının günümüz modern anlatılara benzerliği yazınbilim yöntemleriyle açıklanmıştır. Bu bağlamda ya- zar, anlatıcı, kurgusal anlatıcı ve kahramanlardan yola çıkarak, söz konusu anlatıların masal, destan ve öykü özellikleri taşıdığı gösterilmiştir. Aynı çerçevede söyleşimlilik (fr. dialogisme) ve çoksesliliğin anlatıya derinlik kazandırdığı belirtilmiştir. İkinci aşamada anlatı, göstergebilim yöntemleriyle çö- zümlenmiş, öncelikle söylemsel düzlem ele alınmıştır. Anlatının en önemli öğelerinden biri olan uzam, kurumsal ve kamusal olmayan çevre-uzam özelliğiyle çağdaş anlatıları anımsatmaktadır. Zaman ise, yalnız yedi gün bilgisiyle verilmiş, anlatının genelinde masalı anımsatan bir zaman boşluğu gözlem- lenmiştir. Kahramanlar önce kadın ve erkek olarak ayrılmış, sonra karşıtlık ve benzerlik ilişkileri sergilenmiştir. Bunun sonucunda Hristiyan kız ile Müslüman babanın, Hristiyan baba ile Müslüman oğulun benzeştiği saptanmıştır. Bu düzlemin bileşeni olan anlamsal söylemde din, sarı, birleşme ve ölüm motifleri saptanmıştır. Anlatısal düzlemde kahramanlar birer eyleyen olarak incelenmiş, iş- levleri belirlenmiştir. Baba, bağımsız bir gönderen ve yardımcı; oğul bağımlı bir özne; Selcen bağımsız bir arzu nesnesi; Selcenin babası tekür, bağımlı bir engelleyici olarak ortaya çıkmıştır. Bu düzlemin anlamsal bileşeninde eyleyenlerin bağlı oldukları kipliklerle bedensel güç ve yardım gibi yeni iz- lekler belirlenmiştir. Söylemsel düzlemin birleşme ve ölüm motifleri izlekleşerek (fr. thématisation) anlatısal anlam katmanına çıkmışlardır. Kipliklerden güç, bedensel güç ve ölüm ile birleşmiştir; öte yandan, bilginin derin anlamda örtülü olarak bulunması, yaşlı kişilere uygun görülmesi de bilgi/ güç eksenini oluşturmaktadır. Anahtar Kelimeler