The Indicator of Change in Public Life: Anti-Proverb

Abstract

It is a well known fact that financial, political, social and cultural developments, and their results have an effect on the language and the meaning of words are affected by the changes in society. Turkey changed its economy into free market in the 1980s, which has resulted in radical changes in society. The search for creating a modern society has resulted in an increase in consumption, and that notion, with the support of the mass media, has turned out to be the meaning of life and the true measure of happiness. Along with other elements, proverbs which feed on factors forming society, which show the initial phases of its formation as well as its transformation, and which have a folkloric value are one of those components that reflect the changes in the daily life obviously. In this study, it was assumed that consumption-oriented perception of life, in other words, lifestyle based on pragmatist philosophy has also changed the proverbs, and they were critically analyzed to figure out the reflections of social changes based on consumption. Accordingly, the samples of the study consisted of sayings which have changed over time according to the conditions of the present day, which reflect consumption and changing values, which are available online, and which are called anti-proverb. Revealing changes in the society by analyzing proverbs that have been changed within the framework of the ideologies which were formed in people's minds going through a cognitive filtering was the purpose of this study. Critical discourse analysis was used to understand certain social facts such as power, authority, class distinction, transformation, race, interest and custom etc., and how they are processed in the social order by means of language. Changed parts of the proverbs are significant not only because they reflect absence of a social consciousness, and show the emphasis on value judgment like individualism and interest, and they also prove the relationship between discourse and ideology.

Özet

Türkiye'de 1980'lerde serbest piyasa ekonomisine geçilmesiyle birlikte toplumsal yapı kökten bir değişim geçirmiştir. Modern bir toplum olma arayışı, beraberinde tüketim artışını getirmiş; medya aracılığıyla da desteklenen tüketim olgusu yaşamın gayesi ve mutluluğun temel ölçütü durumuna gelmiştir. Hayatın günlük akışında meydana gelen değişimlerin açıklıkla görülebildiği mecralardan biri kültürel öğe olarak milleti oluşturan unsurlardan beslenen, o kültürün oluşum ve yaşam sürecini gösteren ve folklorik değer taşıyan atasözleridir. Çalışmada 1980'lerden sonra tüketim odaklı bir şekilde dünyayı algılama ve yaşama anlayışının, kısacası pragmatist felsefeyle hayat bulan yaşam tarzının, atasözlerini de değiştirdiği varsayılmış; tüketime dayalı toplumsal değişimin yansımaları, atasözleri üzerinden araştırılmıştır. Bu doğrultuda çalışmanın örneklemini atasözlerinin günümüz koşullarına göre değiştirilen, maddi hayatı, tüketimi ve değişen değerleri yansıtan, sanal ortamda dolaşımda olan ve anti-atasözü olarak adlandırılan özlü deyişler oluşturmaktadır. Bilişsel bir süreçten geçerek bireylerin zihninde yer eden ideolojiler çerçevesinde değiştirilen atasözlerinin incelenmesiyle toplumsal yapıdaki değişimi ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Güç, hâkimiyet, sınıf farkı, dönüşüm, etnik yapı, çıkar, gelenek vb. toplumsal olguları ele alan ve bunların dil aracılığıyla toplumsal düzende nasıl işlendiğini inceleyen eleştirel söylem analizi yöntem olarak belirlenmiştir. Atasözlerinin değiştirilen kısımları; toplumsal bilicin olmadığını; bireycilik, çıkarcılık gibi değer yargılarının ön planda olduğunu yansıtması hususunda önem arz etmekle birlikte söylem ve ideoloji arasındaki ilişkiyi de kanıtlar niteliktedir.