An Analysis and Critical Edition of Ibn Jamā‘a’s Tract on The Ruling of Listening to Music: An Assessment fromThe Perspective of Hadīth and Fiqh

Özet

Müzik dinleme ve çalgı aletleri konusu, hakkında müstakil risâle ve kitapların yazıldığı meselelerden biridir. Bu önemli risâle hicrî 9. yüzyılın başlarında dönemin âlimlerinden İbn Cemâ‘a tarafından telif edilmiştir. İbn Cemâ‘a, aynı lakabı taşıyan ilmî geleneğe mensup bir aileden gelmiştir. Fıkhî geleneğin istikrar bulmasının ardından kaleme alınan bu risâlede, konuyla ilgili görüşler, fıkhî yöntemler, fakih ve muhaddislerin müzik dinlemenin hükmü meselesinde benimsedikleri görüşler açıklanmıştır. Daha önce tahkik edilmemiş bu risâlenin tahkikine, müellifin konuyu ele aldığı bağlamı ve âlimlerin konuya yaklaşımlarını içeren bir araştırma (dirâse) ilave edilmiştir. Burada, müellifin kimliğinin tespiti ve bununla ilgili bazı tartışmalar da ele alınmıştır. Söz konusu araştırma, risâlenin önemi ve İbn Cemâ‘a’dan sonra bu konuda eser telif eden müelliflere etkisinin tespitiyle sona ermiştir. Müzik dinlemenin hükmü hakkındaki eserinde risâlenin tamamını nakleden İbn Hacer el-Heytemî bu müelliflerin başında gelmektedir.