Karamanlı Bir Rum’un, Evangelinos'un Gözünden Tanzimat Sonrası Osmanlı'da Müslim-Gayrimüslim İlişkisi

Özet

Tanzimat sonrası Osmanlı edebiyatında görmeye başladığımız roman türünün ilk örneklerinden birisi olan Evangelinos Misailidis’in Rum alfabesiyle Türkçe –Karamanlıca- yazmış olduğu Temaşa-i Dünya ve Cefakâr u Cefakeş isimli romanı, edebiyat tarihimizde önemli bir yere sahiptir. Türkçe konuşan Anadolulu Rumlardan, “Karamanlılar”dan olan Misailidis cemaati arasında tanınan ve çıkarmış olduğu Anatoli gazetesiyle yapmış olduğu çeviriler, yazdığı eserler ve kurduğu yayıneviyle Karamanlı yazınının gelişmesinde de çok önemli bir yere sahiptir. Misailidis’in, Tanzimat sonrası Osmanlı yazarlarında görmeye ve okumaya alışık olduğumuz Tanzimat sonrası toplumda gözlemlenen ya da en azından gözlemlenmesi beklenen değişimler, batılılaşmanın getirdiği endişeler gibi konuları kalem aldığını görüyoruz.Karamanlı bir Rum olan Evangelinos Misalidis’in romanı, gayrimüslim bir yazarın gözünden Tanzimat öncesi ve sonrası Osmanlı toplumsal hayatını ve müslim-gayrimüslim ilişkilerinin incelenmesini açısından oldukça önemli bir kaynaktır.