The Determinants of Liability Dollarizaton and The Effects of Dollarization on Macroeconomics Variables inTurkey

Türkiye’de Borç Dolarizasyonunun Belirleyicileri ve Makroekonomik Göstergeler Üzerindeki Etkileri

Abstract

Lower-cost borrowing of companies in foreign currency has increased in countries which suffer from persistent current account deficit; since they conduct higher real interest rate policy in order to attract international funding. Moreover the usage of the strong economy currencies with high convertibility in international transactions during the global crises has increased. This process called as “liability dollarization” caused vulnerability, especially in emerging countries having domestic currency fluctations. As a consequence, there is an uncertainty in terms of financial instability and financial self-sufficiency in companies having higher rates of liability dollarization. In this paper, the effect of Turkish real sector on investments through the value of balance sheets between 1996-2014 in Turkey is investigated. Particularly, in emerging country economies the foreign borrowing of the real sector in terms of foreing currency creates a risk factor. When the domestic currency depreciates companies write loss in their financial expenses; thereby the companies would have less profits even if the revenues has increased during the related balance sheet period. Therefore, the value of balance sheets decreases. Besides, when the domestic currency depreciates The Central Banks increase interest rates in order to defend the domestic currency which causes banks to increase their credit interest rates. Therefore the companies’ borrowing rate increases which causes interest rate risk for companies on financial loans. If the company could not benefit from the depreciation of domestic currency; for example if the company is not exporting then the investments are negatively affected from the loss in the value of the balance sheet. Since the investments of the companies decline, the profitability of the companies declines as well. In the econometric analyses, in order to identify the determinants of liability dollarization and the effects of dollarization on the companies’ balance sheets, cross section dependency tests, first and second generation panel unit root tests, co-integration tests which take structural breaks into account and long run coefficient tests are undertaken. In this paper company specific variables such as leverage ratio, the share of export revenues in total sales, profit margin, liquidity ratios, the share of inventories in total assets are taken into account. Also macroeconomic variables such as gross domestic product growth, inflation, current account deficit and global risk appetite are considered.

Özet

Cari işlemler açığı veren ülkelerde, yüksek reel faiz politikası uygulayarak dış finansmanın uluslararası likiditeyi ülkeye çekerek sağlanması istediği firmaların yurtdışından daha düşük maliyetli borçlanmasını artırmaktadır. Ayrıca, küresel kriz dönemlerinde uluslararası konvertibilitesi yüksek olan güçlü ülke paralarının ekonomik işlemlerde kullanılma oranı da yükselmektedir. Borç dolarizasyonuna neden olan bu ve benzeri süreçlerin, özellikle yerel kuru istikrarsız olan gelişmekte olan ülkelerde kırılganlıklar yaratmaktadır. Borç dolarizasyonu yüksek olan firmalarda, oluşan bu kırılganlıklar firma finansal yeterliliği ve geleceği açısından belirsizlikler oluşturmaktadır. Bu çalışmada, 1996-2014 arasında Türkiye’deki reel sektörün borç dolarizasyonunun bilanço değeri üzerinden yatırımlara olan etkisi incelenmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülke ekonomilerinde reel sektörün yabancı para cinsinden borçlanması bilanço değerleri üzerinde risk yaratmaktadır. Yerli para biriminin değer kaybettiği durumlarda şirketler finansman gideri kalemi içerisinde kur zararı yazabilmekte; dolayısıyle şirket ilgili bilanço döneminde gelirlerini arttırmış olsa bile karı azalabilmektedir. Böylece bilanço değeri düşmektedir. Ayrıca yerel para biriminin değer kaybettiği durumlarda Merkez Bankasının yerel para biriminin değerini koruma amacıyla faizleri arttırması bankaların kredi faizlerine de yansıyabileceği için şirketler daha yüksek faizle borçlanmaktadır; dolayısıyla finansal borçlar üzerinde de faiz riski oluşmaktadır. Söz konusu, firma eğer döviz kurundaki artışı avantaja çeviremiyorsa; örneğin ihracatçı değilse bilanço değerindeki düşüşten dolayı yatırımları açısından olumsuz etkilenir, şirkerin karlılığı azaldığı için yatırım harcamalarını arttırması da zorlaşır. Ekonometrik analiz kısmında, borç dolarizasyonunun belirleyicilerinin ve firma bilançoları üzerindeki etkilerini değerlendirmek amacıyla, yatay kesit bağımlılığı testleri, 1. ve 2. nesil birim kök testleri, yapısal kırılmaları dikkate alan eşbütünleşme testi ve uzun dönem katsayı testi uygulanmaktadır. Bu çalışmada, firmaya özgü değişkenler olarak kaldıraç oranı, ihracat gelirlerinin toplam satışlar içindeki oranı, net kar marjı, likidite oranları, stokların toplam varlıklar içindeki oranı ele alınmıştır. Makroekonomik değişkenler olarak ise gayri safi milli hasıla büyümesi, enflasyon, cari açık ve küresel risk iştahı kullanılmıştır.