Journals / Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi / 2021 / Cilt: 10 - Sayı: 2

Fatalism, Health Behavior and Covid-19: A Literature Review

Kadercilik, Sağlık Davranışı ve Covid-19: Bir Literatür İncelemesi

Pages
515–528
DOI
—

Abstract

Understanding the effects of fatalism on health behavior is important for determining health policies to be implemented. Research on various diseases shows that there is a negative relationship between fatalism and health, and that fatalism negatively affects preventive health behaviors. However, the effects of fatalism in the Covid-19 outbreak have been the subject of limited research. The purpose of this study is to discuss the current and possible effects of fatalism in the Covid-19 pandemic through the evaluation of research data on the relationship between fatalism and health behaviors in the world and in Turkey. For this purpose, a review of the studies on fatalism and health behavior in the world and in Turkey was conducted. There are many studies that consider fatalism in health behavior as both a dependent and an independent variable. Studies that consider fatalism in health as a dependent variable are based on various demographic and cultural characteristics such as religion, race/ethnicity, education, social class, socio-economic status, gender, age and lack of knowledge. On the other hand, studies that take it as an independent variable examined it in relation to variables such as locus of control, self-efficacy, coping with health problems, health-threatening behaviors, and behaviours towards early diagnosis, screening tests and treatment. Although there are few studies on Covid-19 and fatalism in health, all of them have shown that fatalism has negative effects on preventive behavior against the pandemic. This review highlights the importance of understanding the effects of fatalism as a health belief on health behavior. Fatalism negatively affects health behaviors, thus constitutes a factor in the prevalence of preventable diseases. In infectious diseases and pandemics such as Covid-19, failure to implement preventive behavior, makes it difficult to control the pandemic. For this reason, determining the factors that cause fatalism and struggling with fatalistic believes within this framework are of great importance in the fight against the pandemic.

Özet

Sağlık davranışında kaderciliğin etkilerini anlamak, uygulanacak sağlık politikalarını belirlemek için önemlidir. Çeşitli hastalıklar üzerine yapılan araştırmalar, kadercilik ve sağlık arasında negatif yönde bir ilişki olduğunu, kaderciliğin önleyici sağlık davranışlarını olumsuz etkilediğini göstermektedir. Bununla birlikte, Covid-19 salgınında kaderciliğin etkileri sınırlı sayıda araştırmaya konu olmuştur. Bu çalışmanın amacı, dünyada ve Türkiye’de kadercilik ve sağlık davranışları ilişkisini konu alan araştırma verilerinin değerlendirilmesi yoluyla Covid-19 salgınında kaderciliğin mevcut ve olası etkilerini tartışmaktır. Bu amaçla dünyada ve Türkiye’de kadercilik ve sağlık davranışını konu alan araştırmaların bir incelemesi yapılmıştır. Sağlık davranışında kaderciliği hem bağımlı hem de bağımsız değişken olarak ele alan çok sayıda çalışma mevcuttur. Sağlıkta kaderciliği bağımlı değişken olarak ele alan çalışmalar, din, ırk/etnisite, eğitim, sosyal sınıf, sosyo-ekonomik statü, cinsiyet, yaş, bilgi eksikliği gibi çeşitli demografik ve kültürel özelliklerle; bağımsız değişken olarak ele alan çalışmalar ise kontrol odağı, öz yeterlik, sağlık sorunlarıyla başa çıkma biçimi, sağlığı tehdit edici davranışlar, erken tanıya, tarama testlerine ve tedaviye yönelik davranışlar gibi değişkenlerle ilişkili olarak incelemişlerdir. Covid-19 ve sağlıkta kadercilik üzerine yapılan çalışmalar az sayıda olmakla birlikte, bunların tamamı, kaderciliğin salgına karşı önleyici davranışlara negatif etkileri olduğunu göstermiştir. Bu inceleme, bir sağlık inancı olarak kaderciliğin sağlık davranışında etkilerini anlamanın öneminin altını çizmektedir. Kadercilik, sağlık davranışlarını olumsuz yönde etkilemekte, dolayısıyla önlenebilir hastalıkların yaygınlaşmasında bir etken oluşturmaktadır. Covid-19 gibi bulaşıcı hastalıklarda ve salgınlarda ise, önleyici davranışın uygulanmaması salgının kontrol altına alınmasını zorlaştırmaktadır. Bu nedenle kaderciliğe neden olan faktörlerin belirlenmesi ve bu çerçevede kaderci inançlar ile mücadele edilmesi salgınla mücadele kapsamında büyük önem taşımaktadır.

Keywords: Sağlık Psikolojisi, Kadercilik, Sağlık, Covid-19, Önleyici Davranış