Bizansın Anadolu’daki Yeni Düzeni: Thema Sistemi’nin Ortaya Çıkışı ve Problemler

Özet

VI. ve VII. yüzyıllarda Bizans İmparatorluğu, önce Sasanilerin ardından İslam’ın ortaya çıkmasıyla beraber de Müslüman Arapların ciddi saldırılarıyla yüzleşmek zorunda kalmıştır. Bu çerçevede İmparatorluk, Müslüman Arap saldırılarının olumsuz etkilerini en az indirmek ve bu saldırılara karşı koymak için ilk uygulama alanı Anadolu’da toprağa dayalı idarî, askerî ve sosyo-iktisadî bir sistem kurmuştur. Tarihî kaynaklarda “thema” olarak adlandırılan bu sistemin VII. yüzyılın ikinci yarısından itibaren kurulduğu görülmektedir. Bildirimizde, thema kelimesinin etimolojik ve tarihi kökeni, thema sisteminin ortaya çıkışıyla ilgili bu zamana kadar süre gelen problemler ve bu problemlerin analizi, döneminin kaynaklarıyla ortaya konulacaktır.