Klasik Dönem (MÖ 500-300) Halikarnassos Kentinde Hanedanlık ve Kadın Yöneticiler

Özet

Karia’nın sınırları tarih boyunca değişkenlik gösterse de, genel kabul gören sınırları kuzeyde Büyük Menderes (Maiandros), kuzeydoğuda Babadağ (Salbakos), doğuda Kızılhisar-Acıpayam ovası, güneydoğuda Dalaman Çayı (Indos) tarafından belirlenmektedir ve kıyıya yakın Kos ile diğer küçük adaları da kapsamaktadır. Karia, anaerkil bir toplum yapısına sahip olduğundan kadınlar da yönetici konuma gelebilmiş, hatta seferlerde dahi başarılar elde etmişlerdir. Pers kralı Kserkses’in ikinci Hellas (Yunanistan) istilası (MÖ 480/479) sırasında kendisine filo komutanı (taksiarkhos) olarak destek verdiği ve Salamis deniz savaşında başarılı olduğu söylenen Karia’nın Halikarnassos kenti kraliçesi I. Artemisia bunlardan birisidir. Diğeri ise IV. yüzyıl başlarında Karia’da Pers boyunduruğu altında kurulan Hekatomnidai Hanedanlığı kraliçesi II. Artemisia’dır. Bu kraliçe, IV. yüzyıl ortalarında erkek kardeşi ve eşi Mausollos ölünce tahta geçmiş ve onun adına Halikarnassos’taki meşhur Mausoleion’u inşa ettirmiştir; hatta Rodos adasını bile fethettiği söylenmektedir. Biz bu çalışmamızda ilgili antik kaynakları eleştirel bir gözden geçirerek, Halikarnassos üzerinde dış siyasi ve kültür baskıları (özellikle Pers) bağlamında genelde Karia’da hanedanlık ve kadın ilişkileri, özelde ise bu iki meşhur Karialı kadının yöneticiliklerinin nasıl şekillendiği üzerinde çıkarımlarda bulunmaya çalışacağız.