Implementation of minimum living allowance in some foreign countries and evaluations for Turkey

En az geçim indirimine ilişkin bazı yabancı ülke uygulamaları ve Türkiye açısından değerlendirmeler

Abstract

According to the article 73 of the Turkish Constitution, everyone is under obligation to pay taxes in proportion with his/her financial resources. Progressive taxation, discriminaton principle, exemptions and exclusions as well as minimum living allowance are the instruments that are used in tax tsystems in order to determine the financial power in other words the ability to pay taxes of taxpayers. Minimum living allowance which in general means non-taxation of the income of individuals needed so as to maintain the lives of themselves and their families is included in tax systems of many developed countries for all of the taxpayers. In Turkish practice, the concept called as minimum living allowance is only applied for wage earners and essentially refers to the discrimination principle. The aim of this study is to examine the case of minimum living allowance in some foreign countries and evaluate Turkish implementation in light of the lessons learned from these countries' practices. In conclusion, some proposals are made for the creation of minimum living allowance in Turkey as defined in the relevant literature and applied in developed countries so as to include the owners of all types of income.

Özet

Anayasamızın 73üncü maddesi herkesin mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlü olduğunu belirtmektedir. Vergi sistemlerinde artan oranlı vergi tarifeleri, ayırma ilkesi, istisna ve muafiyetler ve en az geçim indirimi müessesesi mükelleflerin mali gücünün başka bir ifadeyle vergi ödeme gücünün etkili bir biçimde kavranabilmesi maksadıyla kullanılan araçlardır. Genel anlamda kişilerin kendilerinin ve ailelerinin hayatlarını sürdürebilmeleri için ihtiyaç duydukları minimum miktardaki gelirin vergilendirilmemesini ifade eden en az geçim indirimi müessesesi birçok gelişmiş ülkenin gelir vergisi sisteminde bütün mükellefler açısından yer bulmuştur. Ülkemizde ise asgari geçim indirimi adı verilen müessese ücretliler için uygulanmakta ve özü itibarıyla ayırma ilkesini ifade etmektedir. Bu çalışmada bazı yabancı ülkelerde en az geçim indirimi müessesesine ilişkin uygulamalar incelenmekte ve Türkiye uygulaması bu incelemelerden elde edilen veriler ışığında değerlendirilmektedir. Çalışma sonucunda ülkemizde, literatürde ve gelişmiş ülkelerin gelir vergisi sistemlerinde yer verildiği şekliyle tüm gelir unsuru sahiplerini kapsama alacak şekilde en az geçim indirimi müessesesinin oluşturulmasına yönelik öneriler yapılmaktadır.