Journals / Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi / 2020 / Cilt: 11 - Sayı: 1

Morphological Seedling Characteristics in Mediterranean and Pyramidal Cypresses

Dallı Servi ve Piramit Servi’nin Morfolojik Fidan Özellikleri

Pages
12–21
DOI
—

Abstract

Averages of seedling height and root-collar diameter were 84 cm and 8.7 mm in Mediterranean cypress (Cupressus sempervirens L. var. horizontalis), while they were 78.9 cm and 8.2 mm in Pyramidal cypress (Cupressus sempervirens L. var. piramidalis) in this study carried out to contribute morphology and quality on 1+0 bare root seedlings of the species. Mediterranean cypress showed higher growth performances than Pyramidal cypress for the both characteristics. Significant differences (p≤0.05) were found between taxa for height and diameter based on results of variance analysis. Results of correlation analysis showed positive and significant (p≤0.05) relations (r=0.299, r=0.255 and r=0.308) between seedling height and root-collar diameter in both taxa. All of the seedlings of both taxa were in quality level according to classes of Turkish Standard Institute for both seedling height and root-collar diameter. Highest unsuitable rates of seedlings were 36.7% and 26.7% for combination of height and diameter in Mediterranean cypress according to obtained new seedling quality classes in the study. Suitability of the new quality classes were between 82% and 98% for the characteristics in the taxa based on results of Discriminant analysis. Seedlings had the highest unsuitable rate (42.7% and 52.7%) in combination of height and diameter of new seedling quality classes in Pyramidal cypress. The successful rate of new quality classes ranged from 80.0% to 96.7% according to results of Discriminant analysis.

Özet

1+0 yaşlı çıplak köklü Dallı ve Piramit servi de fidan morfolojisi ve kalitesinin araştırıldığı bu çalışmada, ortalama fidan boyu ve kök boğazı çapı değerleri sırasıyla Dallı servide (Cupressus sempervirens L. var. horizontalis) 84 cm ve 8,7 mm; Piramit servide (Cupressus sempervirens L. var. piramidalis) 78,9 cm ve 8,2 mm bulunmuştur. Fidan boyu ve kök boğazı çapı bakımından Dallı servi Piramit serviye göre daha yüksek performans göstermiştir. Uygulanan varyans analizi sonucunda fidan boyu ve kök boğazı çapı bakımından taksonlar arası anlamlı (p≤0.05) fark ortaya çıkmıştır. Korelasyon analizi sonucunda her iki taksonda da; fidan boyu ile kök boğazı arasındaki istatistiksel bakımdan anlamlı (p≤0.05) pozitif ilişkiler (r=0.299, r=0.255 ve r=0.308) belirlenmiştir. Değerlendirmeler sonucunda her iki taksonda da boy ve çap bakımından fidanların tamamının Türk Standartları Enstitüsü’nün kalite sınıflarına göre kaliteli fidan sınıfında yer aldığı ortaya çıkmıştır. Çalışma kapsamında taksonlara göre oluşturulan yeni kalite sınıflarında; Dallı servi de en yüksek dikime elverişsiz fidanların fidan boyu ve kök boğazı çapının birlikte değerlendirildiği kalite sınıflarında (%36,7 ve %26,7) olduğu belirlenmiştir. Uygulanan ayırma analizi sonucunda bu yeni kalite sınıflarının, %82- %98 arasında değişen oranlarda başarılı olduğu görülmektedir. Piramit servide ise oluşturulan yeni kalite sınıflarına göre, dikime elverişsiz fidanların fidan boyu ve kök boğazı çapının birlikte değerlendirildiği kalite sınıflarında (%42,7 ve %52,7) yer aldığı anlaşılmıştır. Ayırma analizi sonucunda, yeni kalite sınıflarının, %80,0- %96,7 arasında değişen oranlarda başarılı olduğu ortaya çıkmıştır.

Keywords: Cupresus sempervirens, fidan, kök boğazı çapı, morfoloji