Hydrogeochemical Investigation of Suhuhut Plain Groundwaters, Afyonkarahisar-Turkey

Abstract

In this study, the geological and hydrogeological features of the Suhuhut Plain of Afyonkarahisar Province were examined and the hydrogeochemical facies features of the groundwater were investigated. The geological units in the study area were examined in two groups as autochthonous and allochthonous, and each lithological unit was distinguished as porous aquifer, karstic aquifer, semi-permeable and impermeable units in terms of their hydrogeological properties and aquifer potential. Within the scope of the study, 27 groundwater samples were taken from the boreholes in the study area in May (2019) and the physico-chemical properties of the waters were determined. Ion distribution maps were prepared by using analysis results of waters and Geographical Information Systems (GIS). Ca-Mg-HCO3 and Ca-HCO3 were determined as the dominant water types according to the Piper diagram. According to Gibbs diagrams, all groundwaters are located in the rock-dominated zone and determined main hydrogeochemical processes are carbonate decomposition and silicate decomposition. In addition, ion exchange is one of the possible processes that develop in the aquifer environment. According to the obtained results, the groundwater chemistry in the study area develops mainly under the control of rock-water interaction. However, agricultural activities in the region also affect water chemistry.

Özet

Bu çalışmada, Afyonkarahisar İli Şuhut Ovasının jeolojik ve hidrojeolojik özellikleri ile yeraltısularının hidrojeokimyasal fasiyes özellikleri incelenmiştir. Çalışma alanındaki jeolojik birimler otokton ve allokton olmak üzere iki grup halinde incelenmiş ve her bir litolojik birim hidrojeolojik özellikleri ve akifer olabilme potansiyelleri bakımından gözenekli akifer, karstik akifer, yarı geçirimli ve geçirimsiz birimler olarak ayırtlanmıştır. Çalışma kapsamında, Mayıs (2019) döneminde çalışma alanındaki sondaj kuyularında 27 adet yeraltısuyu örneği alınmış ve suların fiziko-kimyasal özellikleri belirlenmiştir. Suların analiz sonuçları ve Coğrafi Bilgi Sistemlerinden (CBS) yararlanılarak iyon dağılım haritaları hazırlanmıştır. Ayrıca farklı hidrojeokimyasal değerlendirme diyagramları kullanılarak suların kimyasal süreçleri değerlendirilmiştir. Piper diyagramına göre Ca-Mg-HCO3 ve Ca-HCO3 baskın su tipleri olarak belirlenmiştir. Gibbs diyagramlarına göre, yeraltısularının tamamı kayaç baskın bölgede bulunmakta olup belirlenen başlıca hidrojeokimyasal süreçler ise karbonat ayrışması ve silikat ayrışmasıdır. Ayrıca, iyon değişimi akifer ortamda gelişen muhtemel süreçlerden birisidir. Elde edilen sonuçlara göre, çalışma alanındaki yeraltısuyu kimyası başlıca kayaç-su etkileşiminin kontrolünde gelişmektedir. Ancak, bölgedeki tarımsal faaliyetler de su kimyası üzerinde etkindir.