Journals / Kültür Araştırmaları Dergisi / 2019 / Cilt: 1 - Sayı: 3
ATCALI KEL MEHMET IN THE CONTEXT OF THE HOBSBAWM'S SOCİAL OUTLAW PRINCIPLES
- Journal
- Kültür Araştırmaları Dergisi
- Pages
- 302–326
- DOI
- —
Abstract
In every society and in every region of the society where it lives, there can be a folk hero who has grown up in the tradition. These heroes emerge as a cruel ruler or an authority to persecute his people. Eric Hobsbawm, describes these heroes fighting for his people as “social bandit” or “virtuous thug” and he takes the process of transitioning the hero from banditry to a folk hero. These heroes, who were loved by the people, were immortalized over time by narrating the folk narrations and folk songs. Turkish society has witnessed many folk protagonists who have been struggling against the authorities which have been unfair to their people throughout history. The heroes fighting for the people of Western Anatolia were the zeibeks. Almost every region has a zeibek that has reached the status of a “folk hero”. Zeibeks that protecting the rights of the people and winning their love which their own folk narratives, folk songs and zeibek dances have taken place in the culture of the people. In this study, it is aimed to examine the life and fight with authority of Atcali Kel Mehmet Efe from Western Anatolian zeibek, within the frame of Hobsbawm’s heroic pattern.
Özet
Her toplumda ve o toplumun yaşadığı coğrafyanın her yöresinde geleneğin içinden yetişmiş olan bir halk kahramanı bulunmaktadır. Bu kahramanlar, zalim bir yönetici veya halkına zulmeden bir otorite olduğunda ortaya çıkarlar. Eric Hobsbawm, halkı için mücadele eden bu kahramanları “erdemli eşkıya” ya da “sosyal haydut” olarak tanımlar ve kahramanın eşkıyalıktan halk kahramanına geçiş sürecini ele alır. Halk tarafından sevilen bu kahramanlar zaman içinde halkın anlatılarına ve türkülerine konu edilerek ölümsüzleştirilmiştir. Türk toplumu da tarih boyunca halkına haksızlık eden otoriteler karşısında mücadele eden pek çok halk kahramanına tanıklık etmiştir. Batı Anadolu coğrafyasında halkı için mücadele eden kahramanlar, zeybekler olmuştur. Bölgede hemen hemen her yörenin “halk kahramanı” statüsüne erişmiş bir zeybeği bulunmaktadır. Halkının hakkını koruyup gözeten ve sevgisini kazanan zeybeklerin kendilerine özgü halk anlatıları, türküsü ve zeybek dansı halkın kültüründe yer etmiştir. Bu çalışmada da Batı Anadolu zeybeklerinden Atçalı Kel Mehmet’in yaşamı ve otoriteyle mücadelesi ele alınarak halk kahramanı olma sürecinin Hobsbawm’ın kahraman kalıbı çerçevesinde incelenmesi amaçlanmıştır.