Journals / KÜLLİYAT Osmanlı Araştırmaları Dergisi / 2019 / Sayı: 7

In The Process Of Alternation/Transformation From Ulu Ana To Albasti: Umay

ULU ANA’DAN ALBASTIYA DEĞİŞİM/DÖNÜŞÜM SÜRECİNDE: UMAY

Pages
1–7
DOI
—

Özet

Halk inanışları bilimin ve teknolo­jinin sunduğu tüm akla uygun açımla­malara ve çözümlere rağmen geçerliliği­ni, inanma durumunu korumaktadır. Kuşaktan kuşağa aktarılan etrafında birçok inanmaların ve ritüellerin oluştuğu inanışlardan birisi de Alkarısı inanmasıdır. Ülke­mizin değişik bölgelerinde, değişik adlarla bilinen kadınların ve yeni doğmuş çocukların ciğerini yiyen korkunç görünümlü bu yaratık Türk inanç sisteminde Ulu Ana/Umay merkezli bir iyi iyeden türemiş zamanla olumsuzlayıcı yönüyle bilinir olmuştur. Anaerkil yapının merkezindeki bu kadın iye, doğumun, üremenin, çoğalmanın -yalnız insanlar için değil hayvanlar için de- simgesel değeri olmuş, dönem dönem Tanrıça, melek gibi algılanmış dolayısıyla inanç sistemini etkilemiştir. Tarih boyunca insanoğlunun güçlüye, iyiye ve ona sahip iyelere sığınma ihtiyacı mitolojik varlıkları hep var etmiştir. Kurt/Bozkurt, Umay, Ulu Ana, Hızır bu eksende değerlendirildiğinde Türk milletinin iyiye sığınma ihtiyacı daha somut olarak görülecektir.

Keywords: Mit, Umay, Ak İyeler, ritüel, kadın