Journals / Kocaeli İlahiyat Dergisi / 2020 / Cilt: 4 - Sayı: 1

Assessment of Women Who Travel Without a Male Relative According to Islamic Laws

Kadının Mahremsiz Yolculuğunun Fıkhî Yönden Değerlendirilmesi

Pages
197–234
DOI
—

Abstract

Abstract In this study, The prohibition before women to travel without her husband or any male relative as specified by sayings of the Prophet Muhammad (peace be upon him) has been addressed and how this prohibition should be understood by taking into consideration the transportation opportunities of today’s world has been discussed. Accordingly, firstly the sayings including the prohibition to travel without any male relative or husband have been specified with other stories and then opinions of old Faqīhs and opinions and approaches of Faqīhs and researches of today’s world have been reviewed. Most of the Faqīhs decided that women must not travel without their husbands or male relatives under Islamic laws in the past periods when the trips had significant challenges and dangers and traveling opportunities were very limited. On the other hand, Faqīhs did not consider this prohibition as absolute provision and limited the prohibition with some records based on the distance and purpose of the travel. In today’s world when transportation options and conditions have been well developed and opportunities to travel without being exposed to the dangers and risks of the past period have been created, various Faqīhs and academicians have expressed that prohibition to travel without husband or male relatives were imposed as a precaution to protect women, and therefore, the prohibition is limited to the travels including dangers for safety of women. Some of the contemporary legal experts on Islamic law have objected to this approach and directed their objections and criticisms. In this study where these different opinions and justifications have been analyzed, it has been explained with the reasons that it would be appropriate to determine the reason of prohibition of travel without husband or male relatives as security hazard, and criteria regarding the provision of women traveling by modern transportation vehicles of today’s world are tried to be specified within the framework of security principle.

Özet

Bu çalışmada, Hz. Peygamber’in (s.a.v.) hadislerinin ortaya koyduğu, kadının yanında kocası veya mahrem bir yakını olmadan yolculuk yapmasına yönelik yasak ele alınmış ve günümüzün sunduğu ulaşım imkânları da göz önünde bulundurularak bu yasağın nasıl anlaşılması gerektiği irdelenmiştir. Bu doğrultuda önce mahremsiz yolculuk yasağının geçtiği hadisler muhtelif rivayetleriyle birlikte zikredilmiş, daha sonra hem geçmiş dönem fakihlerinin bu konudaki ictihadları hem de günümüz fıkıh bilginleri ve araştırmacılarının konuyla ilgili görüş ve yaklaşımları incelenmiştir. Yolculukların ciddi zorluk ve tehlikeleri barındırdığı, yolculuk imkânlarının oldukça kısıtlı olduğu geçmiş dönemlerde fakihlerin çoğunluğu kadının mahremsiz yolculuğunun caiz olmadığı yönünde ictihadda bulunmuştur. Bununla birlikte fukahâ bu yasaklamayı mutlak bir hüküm olarak görmemiş, yapılan yolculuğun mesafesi ve amacına göre bazı kayıtlarla sınırlandırmıştır. Ulaşım vasıta ve koşullarının çok geliştiği, buna bağlı olarak eski dönem yolculuklarındaki tehlike ve risklere maruz kalmadan güven içinde yolculuk yapma imkânlarının oluştuğu günümüzde ise, birçok fakih ve akademisyen mahremsiz yolculuk yasağının kadını korumaya yönelik bir tedbir olarak konulduğunu, dolayısıyla kadının güvenliği açısından tehlike içeren yolculuklarla sınırlı olduğunu ifade etmişlerdir. Çağdaş İslam hukukçularından bazıları ise bu görüşe karşı çıkmış ve çeşitli yönlerden itiraz ve tenkitlerini yöneltmişlerdir. Bu farklı görüşlerin ve gerekçelerinin analiz edildiği çalışmamızda, mahremsiz yolculuk yasağının illetinin güvenlik tehlikesi olarak tespit edilmesinin isabetli olacağı gerekçeleriyle izah edilmekte ve güvenlik esası çerçevesinde kadının günümüz modern ulaşım araçlarıyla yolculuk yapmasının hükmüyle ilgili kıstaslar belirlenmeye çalışılmaktadır.

Keywords: Kadın, Mahrem, Yolculuk, Fıkhî Hüküm, İllet, güvenlik tehlikesi