The Comparison of Ishari Tafsir Exsamples of Ebu’l-Hasan Harakânî And Mevlânâ

Ebu’l-Hasan Harakânî ve Mevlânâ’nın Bazı İşâri Tefsir Örneklerinin Mukayesesi

Abstract

Commentators have commented the Quran, the main source of Islam, in the framework of their knowledge and understanding conception. The tafsir activities that were carried out have turned into a collective over time. After this stage, the commentators have begun to reflect the conception of the schools they feel loyalty to the tafsir which they write. Sufis have started to sense different types in the commentaries they wrote with verses from sign and signs. This form of interpretation is described as ıshari tafsir. ıshari tafsir, as it is done in independent tafsirs, it has been used in the preaching and guidanceContent works of Sufis. Harakânî and Mevlânâ, two prominent scholars of Sufism have exhibited examples of ıshari tafsir in their preaching and revelation works. The suggestion that Harakânî is a prominence and that Mevlânâ has scientific depth makes the comparison of these two scholars' explanations about the same tangent ıshari tafsir important. In this respect, the answer to the question of the source of ishari tafsir in this article will be tried to be revealed in comparison with the explanations of these two sufis.

Özet

Müfessirler, İslam’ın temel kaynağı olan Kur’ân-ı Kerim’i bilgi, anlayış ve kavrayışları çerçevesinde tefsir etmişlerdir. İcra edilen tefsir faaliyetleri, zamanla ekolleşmeye doğru evrilmiştir. Bu aşamadan sonra müfessirler, bağlılık hissettikleri ekollerin anlayışlarını, yazdıkları tefsirlere yansıtmaya başlamışlardır. Tasavvuf erbabı da kaleme aldıkları tefsirlerde, ayetleri bazı remz ve işaretlerden hareketle literal anlamdan farklı olarak yorumlamaya başlamışlardır. Bu yorumlama biçimi işârî tefsir diye nitelendirilmiştir. İşari tefsir, müstakil olarak yazılan tefsirlerde icra edildiği gibi mutasavvıfların vaaz ve irşat içerikli eserlerinde de icra edilmiştir. Harakânî ve Mevlânâ gibi önde gelen tasavvuf erbabı da sohbet havasındaki vaaz ve irşat içerikli eserlerinde işârî tefsir örneklerini vermişlerdir. Harakânî’nin ümmi olduğunun öne sürülmesi ve Mevlânâ’nın ilmi derinliğe sahip olduğunun dile getirilmesi bu iki âlimin aynı doğrultudaki işârî tefsir’e yönelik açıklamalarının mukayesesini önemli kılmaktadır. Bu doğrultuda, makalede işârî tefsirin kaynağına yönelik soruların cevabı bu iki mutasavvıfın açıklamalarının mukayesesiyle ortaya konulmaya çalışılacaktır.