Journals / Kafkas Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi / 2018 / Cilt: 5 - Sayı: 10

The Importance Abu'l-Hasan Al-Kharakani Gives to The Thought

Ebu’l-Hasan el-Harakānî’nin Düşünceye Verdiği Önem

Pages
93–108
DOI
—

Abstract

el-Kharakani Turkish-Islamic scholar and a great mystic (d. 425/1033), who spent in his every moment with thought and advised constantly his followers the thought, is a thinker. el-Kharakani reached a depth beyond the metaphysical through dependence on Qur'an and Sunnah, quidance of his murshid el-Kassab (d. 409/1018) and example of spiritual murshid Bayazid (d. 234/848). el-Kharakani didn’t move away from the society, he was always interested in education, supported lifelong learning and evaluated education as one of the most important activities.el-Kharakani gave striking messages when he shared thoughts of mind his disciples and wanted them to reach these degrees when he was telling the high spiritual condition he lived. These informations he gave to his disciples are to provide them to think big. He taught that a man contemplating would plan his time and always use the time an effective and efficient manner and manage very important work. It is possible to transfer all of these religious experiences with good procedures and methods, “focusing on his work and self-selecting a good role model and following his teachings”. Therefore el-Kharakani took himself Bayazid, a scholar who mystic, as a role model and intended to pass him in spiritual issues and reach a higher target. He managed to become one of distinguished the figures in this area as a result of perseverance and determination and left deep effect on those who came after him. In this study, the importance el-Kharakani gives to the thought were evaluated and the messages he gave to his students were focused and to have knowledge about the life style based on contemplation was maintained.

Özet

Türk-İslâm âlim ve mutasavvıfı el-Harakānî (ö. 425/1033), her anını tefekkürle geçiren ve civanmertlerine de tefekkür tavsiyesinde bulunan bir münevverdir. el-Harakānî, Kur’ân ve sünnete bağlılığı, üstadı el-Kassâb’ın (ö. 409/1018) rehberliği ve manevî mürşidi Bâyezîd’in (ö. 234/848) örnekliği sayesinde makamlar aşmış ve manevî bir derinliğe ulaşmıştır. el-Harakānî, bir kenara çekilip toplumdan uzaklaşmamış, sürekli civanmertlerinin eğitimiyle ilgilenmiş, hayat boyu öğrenmeden yana olmuş ve insanın eğitilmesi hizmetini en önemli faaliyetlerden biri olarak değerlendirmiştir.el-Harakānî, zihninden geçen düşünceleri civanmertleriyle paylaşırken onlara çarpıcı mesajlar vermiş ve yaşadığı aşkın tecrübeleri civanmertlerine anlatarak onların da bu seviyelere ulaşmalarını istemiştir. Onun talebelerine verdiği bu bilgiler, büyük hedeflere talip olmaları ve büyük işler başarmaları amacına matuftur. O, düşünen bir insanın planlı bir hayat yaşayacağını, zamanını etkin ve verimli kullanacağını ve çok önemli işlere imza atacağını onlara öğretmiştir. Bütün bu dinî tecrübeleri en doğru usûl ve yöntemleri kullanarak etrafındakilere aktarmak “yaptığı işe odaklanmakla ve kendine iyi bir rol model seçip onun öğretisini takip etmekle” mümkün olabilir. İşte el-Harakānî, Bâyezîd gibi tahkik ehli bir mutasavvıfı kendine örnek almış, onu manevî yönden geçmeyi ve daha üst mertebelere ulaşmayı hedeflemiştir. O, gösterdiği azim ve kararlılığın bir sonucu olarak bu sahanın zirve şahsiyetlerden biri olmayı başarmış ve kendisinden sonra gelenler üzerinde derin izler bırakmıştır. Bu makalede Ebu’l-Hasan el-Harakānî’nin düşünceye verdiği önem ele alınmış, talebelerine verdiği mesajlar üzerinde durulmuş ve tefekküre dayalı hayat tarzı hakkında bilgi sahibi olunması hedeflenmiştir.

Keywords: el-Harakānî, Bâyezîd-i Bistâmî, Tasavvuf, Tefekkür, Mütefekkir