Turkish Parliamentary Experience Review of the Parliamentary Experience of Turkey from Ottoman to Republic Periods

Türk Parlamento Deneyimi Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Türk Parlamento Deneyimi Üzerine İnceleme

Abstract

Turkish parliamentary tradition with a history of 140 years, no doubt is a result of challenging periods which roots extending to the history of the Ottoman Empire. Tanzimat reforms as well as Constitutional Monarchy periods (known as I. and II. Meşrutiyet) crowned with the National Liberation Movement initiated the new political regime in Turkey and formed a parliamentary institution that call now the Turkish parliament or the Grand National Assembly of Turkey. The analysis of the historical evolution of the Turkish parliamentary experience along with its parliamentary functions and activities will provide us valuable information on politics and socio-historical development of the Turkish state. Certainly, the unique characteristics of Turkish society and Turkish history, as well as parliamentary transformations at the global level along with political developments affecting the parliamentary tradition makes a Turkish parliamentary experience noteworthy to be analyzed. Social structure, bureaucracy and traditions of every society or political entity define the role of a parliament in the certain political system. The social and political structure gives important information on the organization and behaviour of the parliament as well as parliamentary functions provide first-hand data on features and characteristics of the society reciprocally. This study is a brief historical account of the Turkish parliament as a representative institution. The main goal of this research is to provide an analytic review of the Turkish parliamentary experience and parliamentary evolution without debates on pro and contras of parliamentary or presidential systems. There are two matching features in our research approach in this study. First, we will focus on and outline the historical evolution process of the Turkish parliamentary experience. Second, we will look for descriptive information to enrich our general understanding of the parliamentary workings. The historical analysis method will be applied to conduct this research. The method was described by sociologist and political scientist Theda Skocpol. The historical analysis method aims to develop and improve descriptive and reasonable hypothesizes on institutions as nation-states.

Özet

Türkiye’nin 140 yıllık parlamento geleneği, sırasıyla Tanzimat reformları, I. ve II. Meşrutiyet dönemleri ve Ulusal Kurtuluş Hareketi’nin bir ürünüdür. Kuşkusuz ki, Türk toplumunun kendine özgü özellikleri ve parlamento ve parlamentarizmin evrensel düzeyde geçirdiği dönüşümlerin Türkiye’ye yansımaları, parlamenter geleneğe çeşitli düzeylerde etki eden siyasal gelişmeler gibi faktörler, Türk parlamento deneyiminin evrelerini araştırmaya değer kılmaktadır. Parlamentonun siyasal sistem içindeki yeri toplumsal yapı, işleyiş ve gelenekler gibi faktörlerce belirlenmektedir. Toplumun yapısı parlamentonun yapı ve davranışına dair bilgi veriyorsa, parlamentonun işlevi de toplumun nitelikleri hakkında bilgi verebilmektedir. Parlamentonun analizi hem toplumsal yapıya etki eden bileşenlerin birinin analizi olmaktadır hem de toplumsal yapının parlamento üzerindeki etkinin incelenmesi olmaktadır. Araştırmanın amacı Türk parlamento deneyimi üzerine analitik değerlendirme niteliğinde bir çalışma ortaya koymak olmuştur. Bu çalışmada parlamenter veya başkanlık sistemlerini kapsayan tartışmalara yer verilmemiştir. Bu makaledeki yaklaşımımız birbiriyle kesişen iki özelliğe sahip olacaktır. Öncelikle Türkiye’nin parlamento deneyiminin tarihî seyrine dikkatimizi yoğunlaştıracağız. Daha sonra parlamentoların işleyişi üzerine genel anlayışımızı zenginleştirmek ve bağımlı değişkenlerin tanımlarını hazırlamak için kaynak çalışmalara bakılacaktır. Ele alınan bu çalışmada tarihî analiz veya tarihi inceleme metodu kullanılmıştır. Sosyolog ve siyaset bilimci Theda Skocpol tarafından tarif edilmiş olan bu metot, ulus-devlet gibi makro-üniteleri tamamlayan enstitüler üzerine deskriptif ve anlamlı hipotezler üretmeye yardımcı olmaktadır.