In Terms of The Success of Health Reforms, The Decentralization-Recentralization Cycle and The Situation In Our Country

Sağlık Reformlarının Başarısı Açısından Desantralizasyon-Resantralizasyon Döngüsü ve Ülkemizdeki Durum

Abstract

Decentralization of health care services has been a popular tool of the health care reforms that had started in several countries during 1980s by the infl uence of neoliberal economic policies. There are four major types and degrees of decentralization: deconcentration, devolution, delegation and privatization. The purposes of all types of health care decentralization are the transfer of power from center to the periphery and encourage the local people to participate in decision-making procedures for provision of more realistic, effi cient services and increased patient satisfaction. Applications made over time have shown that decantralization can lead to many new problems instead of expected benefi ts if not well planned. Particularly in communities where there is no participatory democracy culture, where health information infrastructure and management skills are inadequate, it has been observed that these practices result in regional inequalities, and increase in resource waste by the manipulation of local politicians. In our country, the applications of decentralization within the Health Transformation Program are sought to be among the unsuccessful examples in this sense.

Özet

Sağlık hizmetlerinde desantralizasyon, yani, yerinden yönetim, seksenli yıllarda önem kazanan neoliberal politikaların da etkisi ile tüm ülkelerde gündeme gelen sağlık reformlarının önemli bir parçası olarak kabul görmüştür. Dekonsantrasyon, devolusyon, delegasyon ve özelleştirme şeklinde farklı tür ve derecelerde uygulaması olan desantralizasyonun amacı, merkeze ait çeşitli yetkilerin perifere devredilmesi, hizmeti alanların da kararlara katılımının sağlanması, bu yolla daha gerçekçi, daha hızlı hizmet sunulabilmesi ve hasta memnuniyetinin arttırılmasıdır. Geçen süre içerisinde yapılan uygulamalar, iyi planlanmadığı takdirde desantralizasyonun beklenen faydalar yerine çok sayıda yeni sorunlara neden olabileceğini göstermiştir. Özellikle katılımcı demokrasi kültürünün olmadığı, sağlık enformasyon alt yapısı ve yönetim becerilerinin yetersiz olduğu toplumlarda bu uygulamaların bölgesel eşitsizliklere neden olduğu, yerel politikacıların manipülasyonu sonucu kaynak savurganlığı ile sonuçlandığı, gözlenen başlıca sorunlardır. Ülkemizde, Sağlıkta Dönüşüm Programı kapsamında gerçekleştirilen desantralizasyon uygulamaları bu anlamda başarısız örnekler arasında yer almaya adaydır.