Journals / İZÜ Eğitim Dergisi / 2019 / Cilt: 1 - Sayı: 2

A COMPARATIVE CRITERIA ANALYSIS FOR THE HIGHER EDUCATION SELECTION BETWEEN DIFFERENT GRADES OF HIGH SCHOOL STUDENTS VIA FUZZY AHP APPROACH

A Comparative Criteria Analysis via Fuzzy AHP Approach For The High School Students’ Reasons For Selecting Higher Education Institutions

Pages
186–217
DOI
—

Abstract

After high school, students face many different choices while choosing a higher education institute. In this study, it was examined whether there are differences among the higher education selection criteria for students at different high school levels. As a result of the literature review, the factors affecting the higher education selection were collected under 3 main criteria. These main criteria are “University Selection”, “Profession Choice and “Socio-demographic Features”. Under these 3 main criteria, 33 sub-criteria were considered in total. As a result of the surveys conducted for students of different grades, 5 most selected sub-criteria were determined for each main criterion. Fuzzy Analytical Hierarchy Process (F-AHP) was used to calculate the sub-criteria weights for each grade level. Two different comparison analyzes were performed in the application part. Firstly, the preference criteria weights of Prep class and 12th class students of high school were compared. Secondly, the preference criteria weights of 9th class students who were Prep students previous year were compared according to this year’s and last year’s results. As a result of this study, changes of students’ awareness about higher education were observed year to year. In addition, consistency analysis was applied for F-AHP method which was used to determine the main and sub-criteria weights, and only the consistent questionnaires were used in the process.

Özet

Öğrenciler lise eğitiminden sonra, yükseköğrenim kurumunu seçerken birçok farklı seçenekle karşı karşıya kalmaktadır. Bu çalışmada, farklı lise düzeyindeki öğrenciler arasında yükseköğrenim seçim kriterleri göz önüne alındığında farklılaşmanın olup olmadığı incelenmiştir. Literatür taraması sonucu yükseköğrenim seçimini etkileyen faktörler 3 ana başlık altında toplanmıştır. Bu ana kriterler “Üniversite Seçimi”, “Meslek Seçimi” ve “Sosyo demografik Özellikler”dir. Bu 3 ana kriter altında toplamda 33 alt kriter ele alınmıştır. Farklı sınıf seviyelerindeki öğrencilere yapılan anketler sonucunda, her bir ana kriter için en çok seçilen 5er tane alt kriter belirlenmiştir. Her bir sınıf seviyesi için ayrı ayrı belirlenen alt kriterlerin ağırlıklarının hesaplanmasında Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (BAHP) kullanılmıştır. Uygulama kısmında iki farklı karşılaştırma analizi yapılmıştır. Öncelikle lise hazırlık sınıfı öğrencileri ile lise son sınıf öğrencilerinin tercih kriterlerine vermiş oldukları ağırlıklar kıyaslanmıştır. İkinci olarak, geçtiğimiz sene lise hazırlık olan öğrencilerin geçen seneki ve bu seneki tercih kriter ağırlıkları karşılaştırılmıştır. Çalışmanın sonucunda, öğrencilerin yükseköğrenim hakkındaki bilinçlerinin her sene değiştiği gözlemlenmiştir. Ayrıca ana ve alt kriter ağırlıkları belirlenirken kullanılan BAHP yöntemi için tutarlılık analizi uygulanmış ve süreçte sadece tutarlı anketler kullanılmıştır.

Keywords: Yükseköğrenim Seçim Kriterleri, Çok Kriterli Karar Verme Teknikleri, Bulanık Analitik Hiyerarşi Prosesi (BAHP), Tutarlılık Analizi