İnsani Gelişme Endeksi Ve Türkiye

Özet

Ülkelerin ekonomik seviyelerinin yüksek olması, gelişmiş olarak nitelendirilebilmeleri için yeterli değildir. Bir ülkenin gelişmişlik düzeyinin belirlenebilmesi için ekonomik unsurlarla birlikte sosyal ve kültürel unsurları da değerlendirmek gerekir. Birleşmiş Milletler, dünya ülkeleri bazında hesaplanan ve insanı, kalkınmanın merkezine koyan İnsani Gelişim Raporlarını yıllık olarak yayınlamaktadır. Bu kapsamda yayınlanan raporlar, ülkelerin gelişmişlik düzeylerini görmelerine yardımcı olmuş ve ülkelere ileriye dönük olarak yol göstermişlerdir. Bu çalışmanın amacı, İnsani Gelişim Endeksi (İGE) kapsamında ve alt endeksleri bağlamında güncel verilerle Türkiye’nin durum analizini yapmaktır. Ayrıca 2019 İGE’de de vurgulanan insani gelişmede görülen eşitsizlikler de ele alınacaktır. Türkiye, insani gelişme performansıyla hızlı değişim gösteren ülkelerin başında yer almaktadır. Buna karşın ülke içerisinde insani gelişmede eşitsizliklerin olduğu görülmektedir. Erkekler ve kadınlar arasında özellikle eğitim süresi ve işgücüne katılım oranlarında önemli oranda farklar vardır. Çalışmanın bir diğer sonucu ise, insani gelişmede yaşanan bütün ilerlemelere rağmen ülkeler arasında insani gelişme söz konusu olduğunda büyük oranda farklar olmasıdır. İçinde bulunduğumuz yüzyıl gelişmelerin yanı sıra birçok yeni eşitsizliği de beraberinde getirmektedir.

Abstract

High economic levels of the countries are not enough to qualify them as developed. In order to determine the level of development of a country, it is necessary to evaluate the economic and social and cultural factors. The United Nations publishes annual Human Development Reports, which are calculated on a global basis and put people at the center of development. The reports published in this context helped the countries to see their development level and guided the countries forward. The purpose of this study, the Human Development Index (HDI) is to make the scope and sub-indices in the context of Turkey's status with the current data analysis. In addition, the inequalities in human development highlighted in the 2019 HDI will also be addressed. Turkey is located in one of the countries with rapidly changing human development performance. However, there are inequalities in human development within the country. There are significant differences between men and women, particularly in terms of education time and labor force participation rates. Another result of the study is that despite all the advances in human development, there are large differences between countries in terms of human development. The present century brings many new inequalities along with developments.

Anahtar kelimeler: İnsani Gelişme, İnsani Gelişme Endeksi, Türkiye, Eşitsizlikler