Journals / Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD) / 2008 / Sayı: 9

TÜRKLERİN ESKİ AİLE YAPISINA TEMEL SEMBOLLERİ AÇISINDAN BİR BAKIŞ

Pages
487–498
DOI
—

Özet

Makalede eski Türklerin aile yapısının temel taşı olan “kerekü” (gerege-Türkmence, ev-Türkçe, öy-Türkmence, üy-Kırgızca, ib-Hakasça, otağ-Türkmence, Uygurca, tünek- Türkmence, oda- Türkçe, çadır, yurt- Türklehçelerinin çoğunda) ve bunun parçalarıyla ilgili sembollerden söz açılmaktadır.Ayrıca aile fertlerinin hangi sembollerle temsil edildiğine dair bilgilerin yanı sırabazı görüşler resimlere dayanarak ortaya konulmuştur. Ailedeki bütünsorumluluğu üzerine aldığı için erkek çadırın alt kısmını oluşturan “tärim”(ahşapiskele kısmı) sembolüyle, aile ile ilgili bütün şeylere yukarı seviyede gözetmenlikyapmasından (korumak, bakmak, özen göstermek) dolayı kadına çadırın üstkısmını oluşturan “tüynük” (ahşap daire kısmı) sembolüyle, karı koca ilişkisiniise çadırın alt ve üst kısımlarını birleştiren “uk” sembolüyle açıklanmaktadır.Türk lehçelerinin hepsinde de ailenin temel sembolü olan “ev” (çadır) ve evliliğiifade eden kelime olarak “evlenmek” fiili kullanılmaktadır.

Keywords: Sembol, sembolizm, aile, çadır, ev, evlenmek, karı, koca, evlilik bağı, tärim, tüynük, uk (çadır parçaları)