MERKEZÎ BOSNA’DA TOPRAĞA DAYALI SOYLU KESİMİN DOĞUŞU

Özet

Bu çalışma, Saraybosna ve etrafının 1463’te fethinden sonra Osmanlılar’ınönceden var olan Bosnalı tarımsal soylu tabakasını yavaş yavaş asimile ettiklerikonusundaki başat düşünceyi sorgulamaktadır. İsa Bey’in büyük ölçüde Bosnalıolmayan yeniçeriler ve etnik Türkler’den oluşan Osmanlı hudut birliklerinin,eski soylu kesimin yerini aldıklarını tartışmaktayım. Bu tür bir değişiklikbölgedeki en stratejik askeri atamaların özellikle ikisi için geçerlidir: merkeziBosna garnizonlarının timar sahibi üyeleri ve yerel olarak atanmış büyük ölçüdedüzenli olmayan toprak sahipliğinin (çiftlikler) askeri hizmet karşılığındaverildiği askeri/idari memuriyetlerden oluşan eşkencilerdir. Gerçekten deOsmanlılar Bosnalı soyluları kendi aralarına seçmeyi kabul ettiler. FakatOsmanlılar bu göreceli az bulunur durumlarda daha az öneme sahip garnizonolmayan timarları bahşettiler. Her ne kadar bu eyaletteki atamaların Osmanlıyönetimini pekiştirmek mahiyetinde önemli bir sembolik değeri olsada, mirasyoluyla gelecek kuşaklara intikal etmiyordu. Böylece, Bosna toplumununimparatorluğa dahili daha çok küçük soylular (voynuklar ve akıncılar), vegenelde köylülerle sınırlıydı.